Lá thư từ Hà Nội hé mở manh mối về các liệt sĩ ở hang Đá Sập

Bức thư mang hy vọng quy tập hài cốt đồng đội tại địa danh lịch sử

Thông tin từ Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập, xác định danh tính hài cốt liệt sĩ thành phố Đà Nẵng ngày 24/7 cho biết, các đội quy tập đang nỗ lực mở rộng địa bàn công tác ở hang Đá Sập (thuộc hang Thương nghiệp K600, địa phận xã Hà Nha). Qua quá trình triển khai, những người làm nhiệm vụ đã cất bốc thành công 8 hài cốt liệt sĩ tại khu vực này.

Trong cuộc trao đổi qua điện thoại, Thượng tá Lê Huy Từ (79 tuổi, quê Hưng Yên), người đang giữ chức Phó Trưởng Ban Liên lạc Trung đoàn Pháo binh 575 Mặt trận 44 Quảng Đà, xúc động chia sẻ niềm vui lớn. Ông bày tỏ sự hân hoan khi hay tin những người bạn chiến đấu năm xưa cuối cùng cũng từng bước được quy tập về.

Lực lượng chức năng tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại hang Đá Sập (Ảnh: A Cường).

Theo Thượng tá Từ, chìa khóa quan trọng để lực lượng tìm kiếm giới hạn địa bàn khảo sát xuất phát từ lá thư của bà Nguyễn Thị Liền (69 tuổi, ngụ Hà Nội). Bà Liền là em dâu của chiến sĩ Hoàng Tiến Ngũ, liệt sĩ thuộc Trung đoàn Pháo binh 575, Mặt trận 44 Quảng Đà.

Hồi giữa tháng 5, bức thư được chuyển giao cho Ban Chỉ đạo tìm kiếm, quy tập liệt sĩ thuộc Chiến dịch 500 ngày đêm của thành phố Đà Nẵng thông qua kênh kết nối của các cơ quan Trung ương và Trung tâm Phát thanh - Truyền hình Quân đội.

Bà Liền nhớ lại, thời điểm nghe thông tin Đà Nẵng mở chiến dịch tìm kiếm hài cốt liệt sĩ, gia đình đã ngay lập tức thu gom toàn bộ dữ liệu có trong tay để gửi đi. Trong lá thư, bà đã nêu rõ các thông tin được gia đình gìn giữ cẩn thận qua nhiều năm: liệt sĩ Hoàng Tiến Ngũ ngã xuống ngày 25/4/1969 tại vị trí hang Đá Sập cùng hàng loạt đồng đội. Ngoài ra, bà cũng ghi chú liên hệ của cựu chiến binh Nguyễn Đình Cáp – đồng hương của liệt sĩ Ngũ – cùng một vài cựu chiến binh thuộc Trung đoàn 575 vốn nắm tường tận sự việc.

Bà Liền trải lòng rằng, lá thư gửi đi không riêng vì ước nguyện tìm kiếm người thân trong gia đình, mà còn nhằm đưa thêm dữ liệu hỗ trợ quá trình cất bốc các anh hùng liệt sĩ đang còn nằm lại nơi rừng sâu.

Hành trình tri ân và quyết tâm quy tập không bỏ sót

Cuộc tìm kiếm gian khổ tại địa hình hiểm trở

Tiết lộ thêm về hành trình, bà Liền kể lại khoảng thời gian cuối tháng 4, thời điểm trước khi hoạt động đào bới quy tập diễn ra, bà cùng đoàn gồm nhiều người nhà liệt sĩ và cựu binh từng thuộc Mặt trận 44 Quảng Đà đã tới tận hang Đá Sập làm lễ dâng hương.

Do địa hình cách trở, phương tiện ô tô chỉ có thể di chuyển tới khu vực chân núi. Muốn tiến sâu hơn, mọi người phải cậy nhờ xe máy đi qua các con đường mòn nhỏ rồi tiếp tục hành quân bộ băng qua đại ngàn. Các chiến sĩ dân quân tự vệ đi dẫn đầu phải liên tục dùng dao dọn cành cây, mở tuyến đường đi.

Theo lời bà Liền, cung đường di chuyển tới hang cực kỳ khó khăn với những con dốc dựng đứng và thảm thực vật chật chội, nếu thiếu sự hướng dẫn từ lực lượng địa phương thì rất khó tiếp cận.

Khi đối mặt với cửa hang Đá Sập – điểm tựa cuối cùng của nhiều chiến sĩ nửa thế kỷ trước, bà Liền dâng nén hương với niềm tin tha thiết về ngày hội ngộ người thân.

Bằng Tổ quốc ghi công liệt sĩ Hoàng Tiến Ngũ được bà Liền trang trọng đặt trên bàn thờ (Ảnh: Thị Liền).

Khai quật triệt để, nỗ lực đưa các anh trở về

Dù khoảng cách địa lý khá xa, người phụ nữ 69 tuổi vẫn liên tục cập nhật diễn biến từ chiến dịch. Bà nghẹn ngào tâm sự, mỗi lúc có tin tức cất bốc thêm hài cốt mới, gia đình bà lại trào dâng xúc động.

Bà bày tỏ sự bồi hồi khi số lượng hài cốt phát hiện tăng từ 1, 2 rồi đạt mốc 8. Niềm an ủi lớn nhất là các chiến sĩ đã rời khỏi lòng đất đá sau chặng đường mấy mươi năm, đồng thời hy vọng người thân của mình cũng nằm trong số đó.

Bà Liền nhận định, dẫu kết quả ra sao, việc đưa được các liệt sĩ ra khỏi hang đã là niềm an ủi vô giá với mọi thân nhân, bởi các anh sẽ không còn cô độc nơi núi rừng.

Đại tá Trần Hữu Ích, Chỉ huy trưởng Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng, khẳng định những di vật thu thập tại hiện trường chính là động lực mạnh mẽ thúc đẩy đội ngũ làm nhiệm vụ kiên trì vượt gian khổ, quyết tâm đưa các liệt sĩ trở về quê nhà.

Hài cốt liệt sĩ được tìm thấy tại hang Đá Sập (Ảnh: Hoài Sơn).

Người đứng đầu Bộ Chỉ huy quân sự thành phố Đà Nẵng nhấn mạnh, cơ quan chức năng sẽ rà soát toàn bộ cấu trúc hang Đá Sập, quyết không bỏ qua bất kỳ ngóc ngách nào. Hoạt động tìm kiếm không giới hạn mốc thời gian và chỉ khép lại khi hoàn toàn không còn manh mối hay căn cứ nào cho thấy còn hài cốt tại đây.

Trong thời kỳ chiến tranh, hang Đá Sập đóng vai trò làm điểm trú quân, tập kết và trung chuyển của nhiều đơn vị chiến đấu chủ lực, tiêu biểu như Trung đoàn Pháo binh 575 hay đơn vị Thương nghiệp K600.

Lịch sử ghi nhận, vào ngày 25/4/1969, lực lượng đối phương phát hiện vị trí đóng quân đã cho không quân dội bom hòng hủy diệt. Đợt oanh kích khiến lượng lớn đá núi sạt lở lấp kín các lối ra vào, làm nhiều cán bộ thương nghiệp cùng các chiến sĩ bị mắc kẹt và hy sinh phía trong.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục đón đọc các nội dung liên quan ngay bên dưới để cập nhật những thông tin mới nhất.