Bộ Y tế mới đây đã gửi văn bản giải trình và tiếp thu một số góp ý trong quá trình hoàn thiện dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Khi góp ý cho dự thảo, Bộ Công an nhận định bản dự thảo ban đầu chủ yếu nhắc tới việc quảng cáo thực phẩm trên không gian mạng, trong khi thực tiễn cho thấy các đối tượng vi phạm đang nhanh chóng thay đổi cách thức hoạt động.
Hiện nay, hàng giả và hàng kém chất lượng có xu hướng được tiêu thụ qua các sàn thương mại điện tử, Facebook, TikTok cùng nhiều hình thức bán hàng trực tuyến khác. Đây được nhìn nhận là một nguyên nhân khiến công tác phát hiện, truy vết và xử lý hành vi vi phạm gặp nhiều trở ngại hơn so với hoạt động kinh doanh theo phương thức truyền thống.
Bộ Công an cho rằng nếu pháp luật chỉ tập trung quản lý khâu quảng cáo mà chưa xác định rõ trách nhiệm của các nền tảng nơi giao dịch diễn ra, việc kiểm soát vi phạm sẽ khó đạt hiệu quả.
Người mua theo dõi một phiên livestream bán hàng trên mạng xã hội. Ảnh: Thành Nguyễn
Từ thực tế này, Bộ Công an kiến nghị bổ sung các quy định cụ thể về nghĩa vụ của sàn thương mại điện tử và mạng xã hội có tham gia hoạt động kinh doanh thực phẩm. Dự Luật cần đặt ra yêu cầu nền tảng phải xác thực danh tính người bán thực phẩm. Đây là điều kiện quan trọng nhằm hạn chế việc dùng tài khoản ảo, thay đổi thông tin nhận diện hoặc đóng tài khoản sau khi phát sinh vi phạm.
Ngoài ra, Bộ Công an đề xuất các nền tảng phải lưu giữ dữ liệu giao dịch và cung cấp thông tin cho cơ quan nhà nước có thẩm quyền khi được yêu cầu để phục vụ thanh tra, kiểm tra, điều tra cũng như xử lý sai phạm. Các sàn thương mại cũng cần có nghĩa vụ gỡ bỏ những sản phẩm đã được cơ quan chức năng cảnh báo hoặc xác định có dấu hiệu vi phạm quy định về an toàn thực phẩm.
Theo Bộ Công an, để quản lý hiệu quả hoạt động kinh doanh thực phẩm trên môi trường mạng, cần thiết lập cơ chế ràng buộc trách nhiệm với đơn vị vận hành nền tảng, thay vì chỉ xử lý người bán sau khi hành vi vi phạm đã xảy ra.
Nội dung này cũng phù hợp với xu hướng quản lý được nhiều cơ quan góp ý nhắc tới, trong đó có việc tăng cường hậu kiểm, truy xuất nguồn gốc và phát triển cơ sở dữ liệu phục vụ công tác quản lý an toàn thực phẩm trong môi trường số.
Đồng tình với các ý kiến trên, Bộ Y tế cho biết sẽ đưa thêm quy định về trách nhiệm của chủ quản nền tảng thương mại điện tử vào dự thảo Luật An toàn thực phẩm sửa đổi. Theo đó, các nền tảng phải xây dựng cơ chế kiểm duyệt, đồng thời yêu cầu người bán cung cấp và công khai những giấy tờ pháp lý liên quan đến sản phẩm theo đúng quy định pháp luật.
Dự thảo cũng hướng tới việc quy định trách nhiệm liên đới của nền tảng nếu không triển khai các biện pháp kiểm duyệt cần thiết, để xảy ra sự cố an toàn thực phẩm gây thiệt hại cho người tiêu dùng.
Bộ Y tế cho hay dự luật đang được xây dựng theo định hướng chuyển từ mô hình "kiểm soát từng khâu riêng lẻ" sang "quản lý toàn bộ chuỗi giá trị thực phẩm". Cách tiếp cận này nhằm giám sát xuyên suốt từ nguyên liệu đầu vào, sản xuất, chế biến, lưu thông cho đến tiêu dùng.
Trong cách quản lý đó, môi trường mạng được coi là một mắt xích trong chuỗi lưu thông thực phẩm và cần chịu sự giám sát tương tự các kênh phân phối truyền thống. Song song với việc đẩy mạnh hậu kiểm trên thị trường, dự thảo cũng định hướng mở rộng hậu kiểm trên môi trường mạng, nâng cao vai trò của hệ thống kiểm nghiệm và xây dựng cơ sở dữ liệu số để phục vụ truy xuất nguồn gốc thực phẩm.
Dự án Luật An toàn thực phẩm sửa đổi dự kiến sẽ được trình Quốc hội xem xét vào cuối năm nay.
Cảm ơn bạn đọc đã theo dõi bài viết; mời bạn tiếp tục xem thêm các nội dung liên quan bên dưới để cập nhật thêm thông tin hữu ích.
Ý kiến bạn đọc (0)