Bộ Khoa học và Công nghệ đã đề xuất sửa đổi các điều kiện cấp phép chào bán cổ phần lần đầu ra công chúng (IPO), với lý do rằng trong 3-5 năm đầu, các công ty khởi nghiệp thường trong giai đoạn tập trung "đốt tiền" để phát triển và hiếm khi đạt lợi nhuận như yêu cầu hiện hành.
Trong văn bản góp ý cho dự thảo Luật sửa đổi và bổ sung một số điều của Luật Chứng khoán, Bộ Khoa học và Công nghệ đã kiến nghị điều chỉnh quy định về việc doanh nghiệp phải có lợi nhuận liên tục trong hai năm trước khi tiến hành IPO, thay thế bằng các tiêu chí khác phù hợp hơn.
Lý do Bộ Khoa học và Công nghệ kiến nghị thay đổi
Theo quan điểm của Bộ Khoa học và Công nghệ, các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo thường phải chi tiêu lớn trong 3-5 năm đầu để đầu tư vào nghiên cứu, phát triển sản phẩm, thử nghiệm công nghệ mới và mô hình kinh doanh nhằm thu hút người dùng. Với những quy định hiện hành, các startup hoặc kỳ lân công nghệ đang trong giai đoạn tăng trưởng mạnh mẽ nhất rất khó đạt đủ điều kiện để thực hiện IPO và niêm yết trên sàn. Điều này tạo ra rủi ro "chảy máu" các doanh nghiệp tiềm năng và dòng vốn đầu tư, khi họ có thể chọn các quốc gia khác để niêm yết cổ phiếu.
Bộ Khoa học và Công nghệ cũng gợi ý rằng có nhiều tiêu chí khác có thể đánh giá chính xác hơn tình hình tài chính và khả năng tăng trưởng của các công ty khởi nghiệp. Chẳng hạn, các yếu tố như tốc độ tăng trưởng doanh thu, tỷ lệ chi phí dành cho đầu tư và phát triển trên tổng doanh thu, việc được định giá và có sự tham gia của các quỹ đầu tư mạo hiểm... đều là những chỉ số quan trọng.
Quy định IPO hiện hành và quan điểm của Bộ Tài chính
Tiêu chí niêm yết theo Luật Chứng khoán
Theo Luật Chứng khoán hiện hành, một doanh nghiệp muốn IPO phải đáp ứng tổng cộng 9 tiêu chí. Bên cạnh yêu cầu về việc kinh doanh có lãi trong hai năm liên tục trước khi chào bán cổ phần lần đầu, doanh nghiệp còn phải đảm bảo không có lỗ lũy kế. Đồng thời, vốn điều lệ thực góp phải đạt tối thiểu 30 tỷ đồng, và ít nhất 15% tổng số cổ phần phải được bán cho tối thiểu 100 nhà đầu tư thiểu số để đạt được tư cách công ty đại chúng.
Lo ngại về các đề xuất mới
Bộ Tài chính, với vai trò là cơ quan chủ trì soạn thảo dự án Luật sửa đổi, nhấn mạnh rằng các điều kiện IPO hiện hành được thiết kế nhằm đảm bảo sự ổn định về hoạt động kinh doanh và năng lực tài chính của doanh nghiệp trước khi huy động vốn rộng rãi từ công chúng. Mục tiêu chính là duy trì chất lượng "hàng hóa" trên thị trường và bảo vệ quyền lợi của nhà đầu tư, đặc biệt là các nhà đầu tư cá nhân nhỏ lẻ.
Cơ quan soạn thảo cũng nhận định rằng các tiêu chí mà Bộ Khoa học và Công nghệ đề xuất có thể chưa phản ánh đầy đủ khả năng tạo ra dòng tiền và mức độ bền vững của mô hình kinh doanh. Hơn nữa, những chỉ số này chưa phải là các chỉ tiêu kế toán, tài chính có tính chuẩn hóa cao để có thể áp dụng một cách thống nhất trong quá trình cấp phép IPO.
"Việc áp dụng những tiêu chí này có thể dẫn đến rủi ro trong việc đánh giá mang tính chủ quan, khó lòng đảm bảo được tính minh bạch và khả năng giám sát thực thi", Bộ Tài chính nêu rõ trong phản hồi. Theo Bộ này, định hướng phát triển thị trường vốn dành riêng cho các doanh nghiệp khởi nghiệp và đổi mới sáng tạo đã được nghiên cứu theo một cơ chế đặc thù, đồng bộ với việc hình thành một thị trường giao dịch chuyên biệt.
Tổng quan hệ sinh thái khởi nghiệp Việt Nam
Tính đến cuối năm ngoái, toàn quốc có khoảng 4.000 doanh nghiệp khởi nghiệp, trong đó nổi bật là hai "kỳ lân" công nghệ được định giá trên một tỷ USD, bao gồm MoMo và Sky Mavis. Hạ tầng hỗ trợ khởi nghiệp đang từng bước được hoàn thiện với sự hiện diện của 208 quỹ đầu tư, 84 vườn ươm, 40 tổ chức thúc đẩy kinh doanh và hơn 20 trung tâm chuyên hỗ trợ khởi nghiệp.
Vào đầu tháng 4, Chính phủ đã chính thức ban hành Chiến lược quốc gia về khởi nghiệp sáng tạo, đặt ra các mục tiêu rõ ràng. Đến năm 2030, Việt Nam hướng tới có 5 triệu chủ thể kinh doanh và ít nhất 10.000 doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo. Xa hơn, tầm nhìn đến năm 2045, ngoài mục tiêu 10% dân số tham gia khởi nghiệp, đất nước phấn đấu đạt tỷ lệ cứ 35 người dân sẽ có một doanh nghiệp, và cứ 5.000 người dân sẽ có một doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo.
Theo nội dung của chiến lược, một quốc gia khởi nghiệp sáng tạo là nơi mọi công dân đều có thể bắt đầu kinh doanh dựa trên nền tảng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số. Tinh thần khởi nghiệp, sự dũng cảm trong tư duy và hành động, sẵn sàng chấp nhận rủi ro và có sự khoan dung với những thất bại đều được khuyến khích mạnh mẽ và lan tỏa sâu rộng trong toàn xã hội.
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục khám phá thêm các nội dung và phân tích chuyên sâu về thị trường kinh tế - tài chính trên trang của chúng tôi.
Ý kiến bạn đọc (0)