Vốn hóa bốc hơi mạnh mẽ, SpaceX đối mặt làn sóng thoái vốn quy mô lớn

Từng được kỳ vọng là thương vụ niêm yết lịch sử, SpaceX hiện đang phải chật vật khi giá cổ phiếu rớt sâu dưới ngưỡng IPO, khơi mào làn sóng hoài nghi về giá trị thực của doanh nghiệp này.

Sự suy giảm nghiêm trọng của cổ phiếu SpaceX

Chưa đầy một tháng từ thời điểm đổ bộ thị trường chứng khoán đầy ấn tượng, SpaceX đã bị thổi bay khoảng 800 tỷ USD giá trị vốn hóa, trực tiếp làm hao hụt gần 500 tỷ USD trong tài sản ròng của tỷ phú Elon Musk.

Đợt suy thoái diện rộng này phơi bày trạng thái e dè từ các tổ chức tài chính khi lãi suất neo cao và những dấu hỏi lớn xung quanh khả năng duy trì tốc độ phát triển thần tốc của công ty.

Ở phiên giao dịch gần nhất, thị giá cổ phiếu của hãng công nghệ vũ trụ này đã tụt sâu hơn mốc phát hành lần đầu ra công chúng (IPO) là 135 USD/cổ phiếu, tiếp diễn chu kỳ đi xuống khởi phát từ trung tuần tháng 6.

Tại thời điểm hoàng kim trước đó, mã cổ phiếu này từng chạm tới đỉnh lịch sử ở mức 225 USD trong ngày, giúp vốn hóa của SpaceX cán mốc trên 2.000 tỷ USD, vượt mặt cả ông lớn bán lẻ Amazon sau khi huy động thành công khoản vốn 86 tỷ USD từ đợt IPO.

Dẫu vậy, đà trượt dốc nhanh chóng chỉ sau ít tuần đã cuốn bay khoảng 40% giá trị cổ phiếu, khiến quy mô vốn hóa của doanh nghiệp bị kéo giảm một lượng khổng lồ ước tính 800 tỷ USD.

Hệ quả từ đợt lao dốc này cũng kéo tài sản của Elon Musk co hẹp từ mốc khoảng 1.200 tỷ USD xuống còn xấp xỉ 760 tỷ USD, tương đương mức giảm gần 500 tỷ USD. Song song với đó, các gói trái phiếu do SpaceX phát hành vào cuối tháng 6 cũng đang gánh chịu làn sóng bán tháo dữ dội từ thị trường.

Tỷ phú Elon Musk (Ảnh: Reuters).

Rào cản từ thị trường tài chính và áp lực định giá vượt tầm

Sự sụt giảm liên tục của cổ phiếu SpaceX là minh chứng cho thấy niềm tin của giới đầu tư tại phố Wall có thể đảo chiều nhanh chóng, bất chấp việc đây là doanh nghiệp sở hữu các dự án mang tính đột phá toàn cầu dưới quyền điều hành của tỷ phú Elon Musk.

Theo chia sẻ từ ông Justus Parmar, người giữ vị trí Giám đốc điều hành tại quỹ Fortuna Investments và đồng thời là một cổ đông của SpaceX, nguyên nhân cốt lõi thúc đẩy xu hướng thoái vốn hiện tại đến từ nhu cầu thu về lợi nhuận thực tế.

"Một lượng lớn nhà đầu tư đang nắm giữ cổ phần tại SpaceX đang tìm cách hiện thực hóa lợi nhuận thu được. Hành động này vô hình trung tạo ra một lực cản vô cùng lớn lên giá cổ phiếu của hãng. Những gì chúng ta chứng kiến chỉ là điểm khởi đầu và xu thế dịch chuyển này có khả năng sẽ kéo dài trong suốt những tháng còn lại của năm", ông đưa ra nhận định trong báo cáo phân tích.

Ngoài động thái chốt lời từ các quỹ, giới đầu tư còn bày tỏ sự quan ngại khi SpaceX liên tiếp gia tăng đòn bẩy tài chính nhằm đổ vốn vào lĩnh vực trí tuệ nhân tạo (AI). Trong bối cảnh Cục Dự trữ Liên bang Mỹ (Fed) để ngỏ khả năng tiếp tục thắt chặt tiền tệ, chi phí sử dụng vốn có thể tăng cao và đè nặng lên nhóm cổ phiếu công nghệ tăng trưởng.

Chia sẻ chung góc nhìn này, bà Daniela Hathorn, chuyên gia phân tích thị trường cấp cao thuộc Capital.com, phân tích rằng đợt sụt giảm hiện nay là hệ quả tất yếu từ sự cộng hưởng của nhiều biến số kinh tế. Đó là hoạt động hiện thực hóa lợi nhuận sau thời điểm niêm yết, quá trình điều chỉnh lại định giá thực tế từ thị trường, cùng với sự nguội lạnh dần sau giai đoạn bùng nổ thái quá dành cho thương vụ IPO được trông đợi nhất nhiều năm qua.

Theo bà, câu chuyện một doanh nghiệp công nghệ lớn tụt sâu dưới giá chào sàn không phải là tiền lệ chưa từng có, nhất là khi bối cảnh kinh tế vĩ mô đang gặp nhiều bất lợi. Dẫu thế, diễn biến này vẫn thổi bùng lên làn sóng hoài nghi về việc SpaceX đã bị định giá quá cao so với thực lực, đặc biệt khi báo cáo tài chính năm ngoái chỉ ra khoản lỗ lên đến 4,9 tỷ USD và hàng loạt siêu dự án của hãng vẫn cần thêm thời gian để chứng minh tính khả thi về mặt thương mại.

Đáng chú ý, ngay cả việc được bổ sung vào rổ chỉ số công nghệ danh giá Nasdaq-100 cũng không đủ sức đảo ngược tâm lý thận trọng của giới đầu tư. Kể từ thời điểm chính thức lọt vào danh sách các ông lớn công nghệ này, thị giá cổ phiếu SpaceX đã bốc hơi thêm khoảng 13%.

Trong giai đoạn tới, mọi sự chú ý từ thị trường sẽ hướng về báo cáo tài chính đầu tiên của doanh nghiệp kể từ khi lên sàn, dự kiến được công bố vào đầu tháng 8. Cột mốc này cũng trùng với thời điểm kết thúc giai đoạn hạn chế giao dịch đầu tiên sau khi niêm yết, tạo điều kiện cho các nhân sự nội bộ và các cổ đông giai đoạn đầu bắt đầu bán ra cổ phần.

Giới phân tích nhận định rằng dòng cổ phiếu chuẩn bị được giải phóng này có thể tiếp tục tạo ra sức ép giảm giá không nhỏ lên thị trường trong ngắn hạn.

Hệ thống gồm hơn 20 định chế tài chính lớn tại phố Wall tham gia vào thương vụ bảo lãnh đợt IPO của SpaceX đã đút túi tổng cộng khoảng 500 triệu USD tiền phí dịch vụ tư vấn — ghi nhận một trong những mức hoa hồng kỷ lục đối với hoạt động niêm yết từ trước đến nay.

Khoảng ba tuần trước, doanh nghiệp cũng đã huy động thành công thêm khoảng 25 tỷ USD thông qua kênh phát hành nợ. Tuy nhiên, kể từ mốc thời gian đó, các lô trái phiếu của hãng liên tục ghi nhận kết quả giao dịch thuộc nhóm kém hiệu quả nhất trong phân khúc trái phiếu doanh nghiệp chất lượng cao.

Bên cạnh bài toán tài chính, giới đầu tư toàn cầu cũng đang dõi theo từng chuyển động trong chuyến bay thử nghiệm lần thứ 13 của siêu tên lửa Starship. Sự thành bại của chương trình thử nghiệm này được đánh giá là yếu tố sống còn để SpaceX tối ưu hóa chi phí phóng, đồng thời tạo đà triển khai các mục tiêu dài hạn như xây dựng hệ thống dữ liệu ngoài không gian và thực hiện các chuyến bay đưa con người trở lại Mặt Trăng.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết phân tích chi tiết này. Hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi và khám phá thêm những góc nhìn sâu sắc khác qua các bài viết liên quan ngay phía dưới.