Khánh Hòa: Kiếm tỷ đồng mỗi năm nhờ mô hình nuôi sinh vật siêu nhỏ dưới tán cây ăn trái

Tận dụng diện tích dưới tán cây ăn quả, một nông dân tại Khánh Hòa đã phát triển thành công đàn ong dú quy mô 4.000 tổ, tạo ra nguồn thu nhập lên đến hàng tỷ đồng hằng năm.

Hành trình làm nông nghiệp của ông Nguyễn Minh Thành (46 tuổi, ngụ xã Nam Ninh Hòa, tỉnh Khánh Hòa) được bắt đầu từ 7 năm trước. Nhờ tinh thần kiên trì nghiên cứu, tiếp thu và triển khai những phương thức sản xuất tiên tiến, ông đã biến vùng đất đai cằn cỗi tại phía Tây xã Nam Ninh Hòa thành một trang trại trù phú. Nơi đây hiện cung ứng nhiều mặt hàng nông sản có giá trị cao, đem lại nguồn thu nhập bền vững cho gia đình.

Với tổng diện tích 70ha đất canh tác, ông Thành đã dành ra 60ha để canh tác xoài Úc cùng với 10ha trồng dừa bền vững theo phương pháp hữu cơ. Phía dưới bóng mát của những hàng cây này, ông chủ động gom các tổ ong dú tự nhiên từ người dân địa phương – đây là giống ong không có ngòi đốt với vóc dáng nhỏ bé chỉ bằng cây tăm – nhằm mục đích gây dựng và nhân rộng số lượng. Trải qua chặng đường 7 năm, các vườn cây ăn trái đã đem lại sản lượng đều đặn, đồng thời quy mô đàn ong cũng tăng trưởng vượt bậc, cán mốc trên 4.000 tổ.

Chân dung ông Nguyễn Minh Thành bên một hộp gỗ nuôi loài ong dú không ngòi đốt.

“Thông thường, loài sinh vật này được thuần dưỡng bên trong những thùng gỗ nhỏ. Chúng sở hữu đặc tính ôn hòa, hoàn toàn không châm chích, cực kỳ dễ chăm bẵm mà lại mang lại sản lượng mật vô cùng quý giá. Suốt quá trình nuôi, tôi gần như không cần tốn công sức hay cung cấp thức ăn nhân tạo. Mỗi khi bước vào mùa hoa nở rộ, thời điểm bầy ong đã tích trữ lượng mật cần thiết, tôi mới tiến hành khai thác một phần nhỏ để thương mại hóa, số mật còn lại sẽ để nuôi dưỡng bầy đàn duy trì chu kỳ sinh sản”, ông Thành bộc bạch.

Hiệu quả kinh tế vượt trội từ mô hình tích hợp hữu cơ

Chia sẻ về bài toán kinh tế, chủ trang trại cho biết khu vực 10ha dừa hiện tại đem về nguồn thu khoảng 700-800 triệu đồng hằng năm. Trong khi đó, vùng canh tác 60ha xoài Úc cho ra thị trường khoảng 150 tấn quả, được các thương lái thu mua với mức giá bình quân 10.000 đồng/kg, giúp mang lại tổng thu ước tính 1,5 tỷ đồng. Đáng chú ý, hệ thống 4.000 tổ ong dú giúp thu hoạch trên 1.000 lít mật mỗi năm; nhờ giá thành duy trì ở mức 1 triệu đồng cho mỗi lít, doanh thu từ mảng này đã vượt mốc 1 tỷ đồng.

“Ở giai đoạn này, định hướng chính của tôi là tập trung mở rộng quy mô bầy đàn thay vì vắt kiệt nguồn mật. Kỳ vọng của cơ sở sản xuất là nâng tổng số lượng lên đến 15.000 tổ ong dú, tiến tới nghiên cứu sâu hơn vào khâu tinh chế các mặt hàng phái sinh mang giá trị thương mại cao hơn từ nguồn mật này. Trong trường hợp không thực hiện việc tách đàn để nhân số lượng, mỗi hộp nuôi trung bình thu hoạch được từ 0,5 cho tới 1 lít mật trong vòng một năm”, ông Thành bày tỏ thêm.

Các hộc gỗ chứa đàn ong dú được sắp xếp đan xen ngay dưới các hàng dừa xanh tốt.

Theo nhận định từ chủ trang trại, giống ong này đặc biệt mẫn cảm đối với không gian sinh tồn xung quanh. Ở những vùng đất có tần suất phun tưới các loại hóa chất bảo vệ thực vật cao, bầy ong sẽ gặp trở ngại lớn trong việc sinh trưởng, thậm chí chúng sẽ chủ động di cư sang các vùng đất khác an toàn hơn.

Chính vì lý do đó, việc tích hợp giữa hoạt động canh tác cây ăn trái với nghề nuôi loài ong này đòi hỏi người nông dân cần triệt để tuân thủ quy trình sản xuất sạch, tối giản hóa việc dùng phân thuốc hóa học. Thay vào đó, nhà vườn nên ưu tiên ứng dụng những phương pháp xua đuổi sâu bệnh bằng tay hoặc chế biến các dung dịch sinh học từ lá neem, ớt để bảo vệ cây trồng.

Mở rộng liên kết sinh kế và phát triển bền vững cho cộng đồng

Đối với các gia đình có quỹ đất hạn chế nhưng vẫn mong muốn cải thiện kinh tế từ nghề này, ông Thành đưa ra lời khuyên nên tìm kiếm những vị trí địa lý liền kề các khu vực rừng núi tự nhiên. Những nơi có mật độ dân cư không quá đông đúc và vắng bóng các tác nhân độc hại hóa học sẽ tạo điều kiện lý tưởng cho bầy ong tăng trưởng ổn định, đem lại nguồn lợi nhuận như mong đợi.

Không chỉ làm giàu cho bản thân, người đàn ông này còn tích cực truyền dạy quy trình kỹ thuật chăm sóc ong, đồng thời đứng ra thu mua toàn bộ sản lượng đầu ra cho các hộ dân tộc thiểu số tại địa phương. Hoạt động này đã giúp mở ra hướng đi mới trong việc tự chủ kinh tế, thúc đẩy công cuộc xóa đói giảm nghèo một cách bền vững.

Góc nhìn chi tiết cấu trúc sinh hoạt bên trong một hộp nuôi ong dú.

Đánh giá về mô hình này, ông Nguyễn Bình Lợi, hiện là Chủ tịch UBND xã Nam Ninh Hòa, ghi nhận những cách thức làm kinh tế của hộ ông Thành đang chuyển biến rất tích cực. Phương pháp này không chỉ mang lại hiệu quả kinh tế vượt trội cho gia đình mà còn mang đến nhiều giá trị thực tiễn cho cư dân quanh vùng.

Cũng theo thông tin từ vị lãnh đạo xã, chỉ tính riêng phân khúc nuôi loài ong không ngòi đốt, ông Thành đã hướng dẫn nghề nghiệp thành công cho 7 gia đình là người Raglai sinh sống ở vùng lân cận, tạo tiền đề để họ cải thiện thu nhập và từng bước vươn lên vượt qua hoàn cảnh khó khăn.

“Đến thời điểm này, những hộ dân được tiếp nhận công nghệ đang kết hợp song song giữa việc khai thác sản phẩm mật với việc nhân tách thêm nhiều đàn mới nhằm gia tăng thu nhập, chuẩn bị cho kế hoạch mở rộng quy mô trong tương lai. Hướng đi này không chỉ giúp bà con có thêm nguồn thu nhập ổn định mà còn nâng cao đáng kể nhận thức về công tác gìn giữ tài nguyên rừng, giảm thiểu tối đa việc sử dụng hóa chất trong canh tác, từ đó duy trì hệ sinh thái trong lành cho bầy ong phát triển”, ông Lợi khẳng định.

Xin chân thành cảm ơn quý vị độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết chia sẻ về mô hình nông nghiệp sáng tạo này. Kính mời quý vị cùng tiếp tục tìm hiểu thêm những câu chuyện làm kinh tế hấp dẫn và các mô hình độc đáo khác thông qua chuỗi bài viết liên quan được gợi ý ngay dưới đây.