Phát hiện bướu máu trong đốt sống từ ca phẫu thuật thoát vị đĩa đệm cách đây một thập kỷ, bà Thủy khi ấy không cần điều trị vì khối u lành tính, nhỏ, chưa gây ảnh hưởng gì. Thế nhưng gần đây, những cơn đau lưng dữ dội kèm theo tình trạng tê bì và yếu liệt ở cả hai chân buộc bà phải đến bệnh viện kiểm tra.
Khối bướu khổng lồ phá hủy gần như toàn bộ đốt sống L4
TS.BS.CKII Trần Quang Hiển, Trưởng khoa Phẫu thuật cột sống, Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh TP HCM, cho biết sau nhiều năm không được theo dõi, khối bướu máu đã âm thầm phát triển đến kích thước 18x43,2 mm ngay bên trong thân đốt sống L4 — trong khi đường kính đốt sống này chỉ khoảng 35-40 mm. Mức độ tổn thương rất nghiêm trọng: đốt sống L4 gần như bị phá hủy hoàn toàn, bao màng cứng và các rễ thần kinh bị chèn ép nặng nề.
Kết quả đánh giá cơ lực xác nhận bà Thủy đã rơi vào trạng thái liệt một phần ở cả hai chi dưới, với sức cơ chân trái chỉ đạt 2/5 và chân phải 3/5. Bác sĩ nhận định người bệnh cần được can thiệp phẫu thuật khẩn cấp để ngăn nguy cơ liệt hoàn toàn và mất kiểm soát chức năng tiêu tiểu.

Bác sĩ Hiển (giữa) bóc tách khối bướu cho người bệnh. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Ca mổ đầy thách thức với nhiều nguy cơ đe dọa tính mạng
Bác sĩ Hiển lên phương án phẫu thuật cố định và hàn xương liên thân đốt từ L2 đến S1. Tuy nhiên, kích thước khổng lồ của bướu máu đặt ra nguy cơ mất máu ồ ạt, dễ dẫn đến sốc và tử vong ngay trên bàn mổ nếu không được kiểm soát tốt.
Ekip phẫu thuật lên kế hoạch cầm máu bằng sáp xương — hỗn hợp vô trùng chế từ sáp ong trắng và chất làm mềm, có tác dụng cầm máu cơ học trên bề mặt xương tổn thương — kết hợp với gạc nhỏ thấm hút nén trực tiếp vào điểm chảy máu. Bên cạnh đó, bà Thủy còn mắc tiểu đường và cao huyết áp, khiến nguy cơ nhiễm trùng và xuất huyết trong mổ càng tăng cao, đòi hỏi cuộc phẫu thuật phải được thực hiện liên tục, không gián đoạn.
Loại bỏ đốt sống L4 và thay thế bằng lồng titanium
Để giải ép triệt để cột sống, bác sĩ buộc phải cắt bỏ hoàn toàn đốt sống L4. Thách thức kế tiếp là giữ cho cột sống không mất vững — vốn có thể gây đau mạn tính, biến dạng hoặc tổn thương thần kinh nghiêm trọng. Giải pháp được lựa chọn là bắt vít cố định một bên cột sống và thay thế đốt sống L4 bằng lồng titanium có tăng đơ để đảm bảo nâng đỡ kết cấu.
Một khó khăn thêm nữa là tiền sử phẫu thuật thoát vị đĩa đệm nhiều năm trước đã tạo ra lớp mô xơ dày, bám chặt vào các rễ thần kinh. Điều này làm cho thao tác bóc tách trở nên cực kỳ phức tạp và tiềm ẩn nguy cơ cao tổn thương rễ thần kinh, yêu cầu bác sĩ phải xử lý với độ tỉ mỉ và thận trọng tuyệt đối.
Kết quả phẫu thuật và tiên lượng hồi phục
Dù được kiểm soát mất máu ở mức tối ưu trong suốt quá trình mổ, bà Thủy vẫn cần truyền thêm máu cả trong phòng mổ lẫn hậu phẫu và giai đoạn nằm tại phòng săn sóc đặc biệt (ICU). Đến ngày thứ 5 sau phẫu thuật, người bệnh đã có thể tự đi lại ổn định bằng khung hỗ trợ mà không cần ngồi xe lăn.

Bác sĩ Hiển hướng dẫn người bệnh tập đi lại sau mổ. Ảnh: Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh
Bác sĩ Hiển nhận định rằng vì bướu máu đã xâm lấn sâu vào tủy sống, khả năng phục hồi hoàn toàn như trước khi mắc bệnh là rất khó. Dù vậy, nếu bà Thủy tuân thủ đúng phác đồ điều trị và kiên trì tập phục hồi chức năng, người bệnh hoàn toàn có thể lấy lại khả năng vận động và duy trì sinh hoạt hàng ngày với mức độ ảnh hưởng thấp nhất.
Lưu ý quan trọng với người được chẩn đoán bướu máu trong thân sống
Bướu máu thân sống là tình trạng không hiếm gặp trong thực tế lâm sàng, phần lớn là lành tính và không biểu hiện triệu chứng rõ ràng. Các biện pháp can thiệp nhằm hạn chế sự phát triển của bướu bao gồm làm tắc mạch máu nuôi khối u, bơm xi măng sinh học vào thân đốt hoặc áp dụng xạ trị tùy từng trường hợp.
Bác sĩ khuyến cáo những người đã được chẩn đoán mắc bướu máu cần duy trì lịch khám sức khỏe định kỳ để theo dõi tốc độ tăng trưởng và kích thước khối u, từ đó có phương án can thiệp kịp thời, giảm thiểu tối đa nguy cơ biến chứng nguy hiểm.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các chủ đề sức khỏe cột sống, phẫu thuật thần kinh và những ca bệnh đặc biệt, đừng bỏ lỡ các bài viết liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)