Dự án phục hồi Ngự Viên — thắng cảnh thứ 5 trong "Thần kinh nhị thập cảnh"
Khu vực hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn Phòng bên trong Tử Cấm thành Huế, vốn là Ngự Viên — một trong những vườn Thượng uyển tiêu biểu nhất của các hoàng đế triều Nguyễn — sắp được đầu tư phục hồi toàn diện. Đây chính là thắng cảnh xếp thứ 5 trong "Thần kinh nhị thập cảnh", danh sách hai mươi cảnh đẹp bậc nhất đất Thần kinh Huế xưa do vua Thiệu Trị bình chọn.
Dự án hơn 11 tỷ đồng, khởi công tháng 7
Theo Ban quản lý dự án di tích cố đô Huế (thuộc Trung tâm Bảo tồn Di tích Cố đô Huế), dự án phục hồi và chỉnh trang cảnh quan hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn Phòng đã được UBND thành phố Huế phê duyệt vào ngày 6/4. Hiện đơn vị đang hoàn thiện hồ sơ thiết kế bản vẽ thi công, đồng thời trình thẩm định tại Cục Di sản văn hóa thuộc Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch.
Dự án dự kiến khởi công trong tháng 7, triển khai trong 3 năm với tổng mức đầu tư hơn 11 tỷ đồng.
Công trình Thái Bình Lâu tọa lạc bên bờ hồ Ngọc Dịch (Ảnh: Vi Thảo).
Phục hồi tổng thể không gian lịch sử
Điểm khác biệt của dự án lần này là tiếp cận theo hướng khôi phục toàn bộ không gian cảnh quan lịch sử, thay vì xử lý riêng lẻ từng hạng mục. Cầu Phổ Độ sẽ được tái hiện theo kiến trúc truyền thống với kết cấu khung gỗ nhóm 2, mái lợp ngói liệt men xanh, cùng hệ trang trí bờ nóc và bờ quyết mang đậm phong cách cung đình triều Nguyễn.
Hệ thống kè đá bao quanh hồ và lan can đã xuống cấp cũng được gia cố, tu bổ lại. Ngoài ra, các vị trí bị bồi lắng tại hồ Ngọc Dịch, Tiểu Ngự Hà và cống Đông An sẽ được nạo vét nhằm cải thiện khả năng lưu thông và điều tiết nước trong toàn khu vực.
Vị trí và vai trò trong Hoàng thành Huế
Khu vực hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn Phòng nằm trong phạm vi Tử Cấm thành, tại góc Đông Bắc của Hoàng thành Huế (phường Phú Xuân, thành phố Huế). Đây không chỉ là không gian thưởng ngoạn của hoàng gia mà còn giữ chức năng thủy lợi quan trọng: hồ Ngọc Dịch và Tiểu Ngự Hà kết nối với hai hồ Nội Kim Thủy và Ngoại Kim Thủy, cùng nhau điều hòa dòng chảy và tiêu thoát nước cho khu vực Đại nội, đặc biệt trong mùa mưa lũ.
Khu vực hồ Ngọc Dịch - Ngự Tiền Văn Phòng từng là 1 trong 20 thắng cảnh đẹp nhất đất Thần kinh Huế xưa (Ảnh: Vi Thảo).
Ngự Viên — di sản nghệ thuật vườn cảnh cung đình
Theo tư liệu lịch sử, phần lớn kiến trúc trong khu vườn này được xây dựng vào năm 1821 dưới triều vua Minh Mạng, với bố cục hài hòa cùng không gian thiên nhiên, phản ánh tư duy thẩm mỹ tinh tế của vương triều Nguyễn. Trong cuốn Cố đô Huế - Lịch sử, cổ tích, thắng cảnh, tác giả Thái Văn Kiểm ghi nhận giai đoạn cực thịnh của khu vực này gắn liền với đỉnh cao phát triển của nghệ thuật vườn cảnh cung đình, đặc biệt dưới ba triều vua Minh Mạng, Thiệu Trị và Tự Đức.
Biến đổi theo dòng lịch sử
Kể từ triều vua Thành Thái, nhiều hạng mục kiến trúc trong khu vườn lần lượt bị tháo dỡ, khiến quy mô, diện mạo và công năng của khu vực dần thay đổi. Đến thời vua Bảo Đại, một phần diện tích phía Bắc của Ngự Viên được dùng để xây dựng tòa nhà Ngự Tiền Văn Phòng — công trình hành chính phục vụ bộ máy triều đình trong bối cảnh cải cách thời thuộc địa. Sự chuyển đổi đó đã phần nào làm biến dạng cấu trúc truyền thống của khu vườn, đánh dấu bước chuyển từ không gian thưởng ngoạn sang chức năng hành chính.
Hồ Ngọc Dịch sẽ được phục hồi, chỉnh trang tổng thể không gian cảnh quan lịch sử thay vì xử lý từng hạng mục riêng biệt (Ảnh: Vi Thảo).
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến di sản Cố đô Huế và các dự án bảo tồn văn hóa, đừng bỏ qua những bài viết liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)