Ngày 26/6, theo thông tin từ tạp chí pháp lý Lawyer, 17 bang tại Mỹ đã chính thức nộp đơn kiện lên tòa án liên bang để phản đối chính sách trách nhiệm mở rộng của nhà sản xuất (Extended Producer Responsibility - EPR) tại California — một quy định siết chặt việc sử dụng nhựa một lần trên toàn bang. Đây là chính sách môi trường buộc các doanh nghiệp sản xuất và nhập khẩu phải tự thu gom, tái chế bao bì sau khi sản phẩm kết thúc vòng đời sử dụng.
Liên minh 17 bang đệ đơn kiện California
Đơn kiện được nộp bởi liên minh gồm các bang Georgia, Alabama, Florida, Idaho, Indiana, Iowa, Louisiana, Missouri, Montana, Nebraska, North Dakota, Oklahoma, South Carolina, South Dakota, Texas, Utah, West Virginia, cùng Hiệp hội các nhà phân phối và bán buôn quốc gia. Họ nhắm vào Đạo luật trách nhiệm của nhà sản xuất bao bì và ngăn ngừa ô nhiễm nhựa — được thông qua năm 2022 và chính thức có hiệu lực từ ngày 1/5 năm nay.
Theo đạo luật này, các nhà sản xuất bắt buộc phải cắt giảm 25% lượng nhựa trong bao bì và dụng cụ ăn uống dùng một lần trước năm 2032, đồng thời đảm bảo toàn bộ các sản phẩm đó có thể tái chế hoặc phân hủy sinh học.
Túi nilon tái sử dụng bị bỏ lại tại Laguna Niguel, California, Mỹ, ngày 1/12/2021. Ảnh: Reuters
Lập luận của các bên nguyên đơn
Liên minh các bang và hiệp hội doanh nghiệp lập luận rằng quy định của California tạo ra rào cản thương mại bất hợp lý, gây áp lực lên hàng nghìn doanh nghiệp muốn tiếp cận thị trường tiêu dùng lớn nhất nước Mỹ. Khi chi phí tuân thủ tăng cao, các doanh nghiệp có thể buộc phải chuyển phần chi phí đó vào giá bán, đẩy gánh nặng lên vai người tiêu dùng — đặc biệt là những hộ có thu nhập thấp.
Tổng chưởng lý bang Georgia, ông Chris Carr, thẳng thắn chỉ trích đạo luật này là "một mệnh lệnh vi hiến từ giới thượng lưu Bờ Tây". Ông nhấn mạnh: "California không có quyền áp đặt cách điều hành doanh nghiệp tại Georgia, nhưng đó chính xác là điều mà đạo luật nhựa của bang này đang cố thực hiện."
Tác động lan rộng vượt biên giới bang
Thông thường, chính sách nội bộ của một bang chỉ có hiệu lực trong phạm vi lãnh thổ của bang đó. Tuy nhiên, với quy mô kinh tế khổng lồ của California, chính sách EPR tại đây có sức ảnh hưởng lan rộng ra nhiều bang khác. Theo phân tích của Lawyer, các doanh nghiệp sản xuất và phân phối muốn đưa hàng có thương hiệu vào California sẽ phải điều chỉnh lại thiết kế sản phẩm và đàm phán lại hợp đồng với nhà cung cấp.
Các công ty luật lớn cũng lên tiếng cảnh báo. Holland & Knight nhấn mạnh sự phức tạp liên quan đến dữ liệu nền tảng và các nghĩa vụ tài chính trong dài hạn. Freshfields nhận định đây là một trong những chính sách EPR về bao bì có phạm vi bao phủ rộng nhất trên toàn lãnh thổ Mỹ, với hơn 5.000 nhà sản xuất có nguy cơ bị tác động trực tiếp.
Phản hồi từ phía California
Bà Melanie Turner, người phát ngôn của Sở Tái chế và thu hồi tài nguyên (CalRecycle) — bị đơn trong vụ kiện — cho biết cơ quan này không bình luận về các vụ kiện đang trong quá trình xét xử và chỉ tập trung vào việc triển khai chính sách. Liên minh Hành động tuần hoàn, tổ chức chịu trách nhiệm thực thi EPR, cũng xác nhận đang theo dõi sát diễn biến vụ kiện trong khi tiếp tục nỗ lực hoàn thành "các mục tiêu đầy tham vọng" mà đạo luật đặt ra.
Trước đó, các quan chức California khẳng định rằng những thay đổi chính sách sẽ góp phần kiểm soát ô nhiễm nhựa và bảo vệ lợi ích của người nộp thuế lẫn chính quyền địa phương. Giám đốc Cơ quan Bảo vệ môi trường bang, bà Yana Garcia, nhấn mạnh California đang chuyển trách nhiệm quản lý bao bì nhựa dùng một lần sang tay nhà sản xuất. "Hướng tiếp cận này sẽ thúc đẩy đổi mới thiết kế bao bì, phục vụ cho mục tiêu xây dựng nền kinh tế tuần hoàn", bà nói.
Phán quyết sẽ định hình chính sách nhựa toàn quốc
Sau khi thụ lý, Tòa án quận Đông California sẽ phán xét liệu chính sách bao bì của bang có phải là chương trình môi trường hợp pháp, hay là rào cản vi hiến đối với thương mại liên bang. Kết quả phán quyết sẽ trực tiếp ảnh hưởng đến cách thức tuân thủ của hàng nghìn nhà sản xuất, phân phối và bán lẻ trên toàn quốc khi muốn tiếp cận thị trường California.
Giới phân tích nhận định, nếu vụ kiện liên bang này thất bại, quá trình thực thi EPR tại California sẽ tạo tiền lệ để nhiều bang khác triển khai chính sách bao bì tương tự theo hướng riêng của mình.
California — Nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới
Là quê hương của Hollywood và Silicon Valley, California hiện là bang có GDP lớn nhất nước Mỹ. Năm ngoái, Thống đốc Gavin Newsom công bố bang này đã trở thành nền kinh tế lớn thứ 4 thế giới khi GDP danh nghĩa đạt mốc 4.100 tỷ USD. Theo số liệu từ Quỹ Tiền tệ Quốc tế (IMF) và Cơ quan Phân tích Kinh tế Mỹ (BEA), California đã vượt qua Nhật Bản với GDP 4.020 tỷ USD, chỉ đứng sau ba nền kinh tế Mỹ, Trung Quốc và Đức.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề môi trường, chính sách thương mại và những diễn biến pháp lý đáng chú ý khác, đừng bỏ qua các bài viết liên quan được gợi ý ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)