Phản ứng từ các quốc gia châu Á trước chính sách thuế mới của Mỹ

Nhiều nền kinh tế tại khu vực châu Á đã đồng loạt lên tiếng phản đối và đưa ra nhận định ngay sau thông báo áp thuế từ 10-12,5% của chính quyền Tổng thống Mỹ Donald Trump đối với 60 đối tác thương mại, bắt đầu hiệu lực từ ngày 24/7.

Cảng ở California, Mỹ (Ảnh: Reuters).

Lý do áp thuế của Mỹ và làn sóng phản đối từ các nước

Theo thông tin từ Bộ Thương mại Mỹ, các định mức thuế đợt này được đưa ra dựa trên kết quả của đợt thanh tra kéo dài nhiều tháng liên quan tới tình trạng lao động cưỡng bức trong chuỗi cung ứng tại các quốc gia và vùng lãnh thổ bị ảnh hưởng.

Ngay sau khi quyết định được công bố, giới chức và đại diện các nền kinh tế châu Á đã phản ứng mạnh mẽ. Nhiều ý kiến khẳng định những cáo buộc về vấn đề lao động cưỡng bức mà phía Mỹ đưa ra là hoàn toàn thiếu cơ sở.

Thái độ của Trung Quốc trước nguy cơ leo thang căng thẳng

Trong buổi trao đổi với báo chí ngày 24/7, người phát ngôn Bộ Ngoại giao Trung Quốc Lâm Kiếm tái khẳng định quan điểm xuyên suốt của Bắc Kinh là kiên quyết không đồng tình với mọi hình thức thuế quan đơn phương.

Đại diện Bộ Ngoại giao Trung Quốc nhấn mạnh rằng việc xung đột thương mại hay chạy đua thuế quan đều không mang lại bất kỳ lợi ích nào cho các bên liên quan.

Ở đợt điều chỉnh này, Trung Quốc chịu mức thuế 12,5%, tăng nhẹ so với định mức 10% sắp hết hiệu lực. Khi cộng dồn cùng các khoản thuế chuyên ngành đang áp dụng cho những mặt hàng như xe điện, bán dẫn hay thép, tỷ lệ thuế hiệu dụng thực tế đối với hàng hóa từ Trung Quốc tăng lên 23,4%, so với con số 21,3% ở 4 tháng trước đó.

Đánh giá từ giới kinh doanh Thái Lan và phản ứng của Ấn Độ

Ở góc độ doanh nghiệp, ông Poj Aramwattananont, người giữ cương vị Chủ tịch Thương hội Thái Lan kiêm Liên đoàn Thương hội Thái Lan, chia sẻ rằng các đơn vị kinh doanh trong nước đang chú ý quan sát mọi biến động. Thái Lan ghi nhận mức thuế 12,5%, tương đương với phần lớn các đối thủ trong khu vực.

Chủ tịch Thương hội Thái Lan nhận định những vùng lãnh thổ được hưởng mức thuế 10% có thể có đôi chút lợi thế so với mức 12,5% của Thái Lan. Mặc dù vậy, chênh lệch này không quá gay gắt như ở những đợt điều chỉnh trước, do đó chưa tạo thành mối nguy lớn làm suy giảm năng lực cạnh tranh của khối doanh nghiệp Thái Lan.

Tại Ấn Độ, ông Ajay Srivastava, đại diện sáng lập nhóm nghiên cứu Sáng kiến Nghiên cứu Thương mại Toàn cầu có trụ sở tại Delhi, nhận xét sắc thuế mới mà chính quyền Mỹ áp đặt đang "thiếu cơ sở thực tiễn đáng tin cậy". Ông đưa ra luận điểm rằng Washington chưa hề trưng ra được bất kỳ chứng cứ rõ ràng nào cho thấy Ấn Độ có hành vi nhập khẩu các loại hàng hóa sử dụng lao động cưỡng bức.

Góc nhìn từ Australia và Nhật Bản

Về phía Australia, Bộ trưởng Thương mại Don Farrell cho rằng những rào cản thuế quan này là "không thỏa đáng" và hối thúc phía Mỹ hủy bỏ. Ông phát biểu với truyền thông rằng các quy định hiện hành của Australia trong việc ngăn chặn lao động cưỡng bức thuộc nhóm nghiêm ngặt hàng đầu thế giới, đồng thời năng lực lãnh đạo của nước này trong lĩnh vực trên đã được cộng đồng quốc tế — bao gồm cả Mỹ — ghi nhận.

Tại Nhật Bản, Chánh Văn phòng nội các Minoru Kihara bày tỏ sự "đáng tiếc" trước quyết định thuế quan mới. Dù vậy, ông đưa ra lời khẳng định rằng các mô hình thương mại cũng như nền công nghiệp nội địa của quốc gia này luôn "tuân thủ các quy tắc quốc tế".

Cơ chế miễn trừ và các cam kết song phương

Sự phân bổ của chính sách mới đặt mức thuế 10% lên một số đối tác, trong khi những bên khác chịu mức 12,5% khi xuất khẩu hàng hóa sang thị trường Mỹ.

Mỹ áp dụng danh mục miễn trừ cho các nhóm hàng nhập khẩu thiết yếu gồm phân bón, thực phẩm và nhiên liệu. Tương tự, nhóm mặt hàng gồm ô tô, dược phẩm và kim loại vốn đã được quản lý bởi các khung thuế riêng cũng nằm ngoài phạm vi điều chỉnh lần này.

Đặc biệt, các quốc gia đã ký kết thỏa thuận thương mại với Washington từ trước — bao gồm Hàn Quốc, Liên minh châu Âu, Nhật Bản cùng Thụy Sĩ — tiếp tục được giữ nguyên ưu đãi miễn trừ khỏi đợt áp thuế mới này đúng như cam kết.

Đảm bảo từ các thỏa thuận thương mại với Nhật Bản và Hàn Quốc

Ông Kihara làm rõ thêm rằng Mỹ và Nhật Bản cam kết tuân thủ hiệp định thương mại được hai bên ký kết vào năm 2025. Quan chức này cho biết hai nước đồng thuận giữ nguyên hiệu lực của văn bản năm ngoái, đồng thời phía Mỹ xác nhận sẽ không có bất cứ khoản thuế bổ sung nào vượt khung thỏa thuận bị áp đặt lên Nhật Bản.

Chi tiết thỏa thuận đạt được hồi tháng 7/2025 đã cố định mức thuế đối ứng từ phía Mỹ dành cho hàng hóa Nhật Bản là 15%, đi kèm điều kiện Tokyo triển khai gói đầu tư 550 tỷ USD. Như vậy, định mức 12,5% ở chính sách mới vẫn thấp hơn một chút so với mốc trong hiệp định năm 2025.

Tương tự, đại diện chính phủ Hàn Quốc xác nhận phía Mỹ tiếp tục tôn trọng văn kiện cam kết thuế quan Seoul - Washington được thông qua năm 2025, vốn đưa ra mức thuế 15% cho hàng hóa Hàn Quốc.

Theo trích dẫn từ hãng thông toàn Yonhap, Bộ Thương mại, Công nghiệp và Tài nguyên Hàn Quốc nêu rõ họ đã đề nghị Washington tuân thủ đầy đủ cam kết song phương, và phía Mỹ cũng lặp lại quan điểm rằng hiệp định thương mại đang lưu hành cần phải được tôn trọng.

Cảm ơn quý độc giả đã theo dõi bài viết. Mời bạn tiếp tục đọc thêm các tin tức chuyên sâu và bài phân tích liên quan ngay bên dưới.