TP HCM mở đợt tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại 10 chiến trường lịch sử lớn

Nỗ lực thu thập thông tin và khảo sát thực địa trên diện rộng

Chính quyền TP HCM chuẩn bị tiến hành công tác khảo sát, thu thập thông tin và quy tập hài cốt các anh hùng liệt sĩ tại nhiều tọa độ trọng điểm gắn liền với 10 chiến dịch, trận đánh quy mô lớn từ năm 1967 đến 1970, điển hình như khu vực sân bay Tân Sơn Nhất, Bình Ba hay Bàu Bàng 1.

Ban Chỉ đạo 515 TP HCM (Ban Chỉ đạo về tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ) cho biết, chuỗi hoạt động quy mô này sẽ bắt đầu khởi công đồng loạt từ ngày 23/7 đến tận thời điểm cuối năm nay.

Chi tiết các tọa độ tìm kiếm trọng điểm giai đoạn 1967-1970

Sân bay Tân Sơn Nhất (hiện nằm ở địa bàn phường Tân Bình) được xác định là một trong những vị trí đặc biệt quan trọng, nơi từng diễn ra cuộc đụng độ nảy lửa đêm 30, rạng sáng 31/1/1968. Dựa trên các hồ sơ lịch sử, tại khu vực này từng tồn tại hai rãnh mộ tập thể. Trở lại năm 1995, các cơ quan chức năng đã cất bốc và quy tập thành công 181 hài cốt.

Tại điểm diễn ra trận Bàu Bàng 1 (nay thuộc địa giới xã Bàu Bàng), lực lượng chuyên trách đang tiến hành xác minh kỹ lưỡng các nguồn tin thu thập từ những nhân chứng lịch sử.

Ảnh chụp bảng thông báo nơi chôn các chiến sĩ hy sinh vào mùng hai Tết Mậu Thân 1968 tại sân bay Tân Sơn Nhất. Ảnh: Bộ Tư lệnh TP HCM cung cấp
:

Đối với giao tranh ở Búng - Lái Thiêu diễn ra hồi tháng 2/1968 (thuộc phường Lái Thiêu hiện nay), các tư liệu để lại cho thấy các chiến sĩ đã ngã xuống và được an táng tại khu vực phía tây cổng Trường Nông Lâm Súc.

Ở địa bàn từng diễn ra trận Bình Ba ngày 8/6/1969 (nay thuộc xã Ngãi Giao), ghi nhận có 107 liệt sĩ đã anh dũng hy sinh, trong đó công tác quy tập đã cất bốc được 60 hài cốt.

Song song đó, Ban Chỉ đạo 515 đang khai thác thêm các tư liệu do một cựu chiến binh Mỹ cung cấp liên quan đến trận đụng độ phía đông cầu xe lửa Bình Điền vào ngày 13/5/1968 (thuộc địa bàn xã Tân Nhựt hiện nay).

Mở rộng quy mô khảo sát tại các căn cứ và nghĩa trang lịch sử

Bên cạnh đó, các địa điểm khác cũng nằm trong danh mục khảo sát đợt này gồm có: địa bàn diễn ra trận Bến Tranh ngày 22/5/1969 (nay thuộc xã Thanh An) và trận Sở Hội ngày 12/5/1968 (nay thuộc phường Bình Cơ).

Dựa theo dữ liệu do nhân chứng tên Glean chia sẻ, khoảng 200 liệt sĩ trong giao tranh ở Sở Hội được chôn cất ở ba hố mộ. Trước đó, người dân địa phương từng phát hiện 7 hài cốt và hiện vẫn lưu trữ một số hình ảnh về các rãnh mộ này.

Ngoài ra, thành phố tiến hành rà soát thêm địa bàn trận ấp Lò Gốm ngày 17/2/1967 (nay thuộc xã Long Điền); trận Láng Cà Thy ngày 31/12/1970 (nay thuộc xã Xuyên Mộc); cùng trận FSB Pike VI ngày 12/5/1968 (nay thuộc phường Bình Tân).

Riêng ở Láng Cà Thy, cơ quan chuyên môn đang nắm giữ danh sách 21 liệt sĩ thuộc Tiểu đoàn 445 kèm theo hình ảnh tư liệu về hai rãnh mộ.

Không chỉ dừng lại ở phạm vi 10 trận đánh nêu trên, TP HCM còn mở rộng phạm vi khảo sát tới Nghĩa trang Hàng Keo tại Côn Đảo – nơi yên nghỉ của các chiến sĩ hy sinh vào năm 1945 và trong giai đoạn bị đàn áp khủng bố trắng 1940-1941.

Một địa điểm khác có quy mô vô cùng lớn là khu vực Bệnh viện K76A và K76B đặt tại núi Mây Tàu (nay thuộc xã Hòa Hiệp), nơi được dự đoán có tới khoảng 700 liệt sĩ đã ngã xuống.

Bút máy, nhẫn vàng, thắt lưng, dép cao su... cùng 49 hài cốt được tìm thấy sau một tuần khai quật ở công viên Lê Thị Riêng. Ảnh: Thanh Tùng

Ứng dụng công nghệ hiện đại trong "Chiến dịch 500 ngày đêm"

Nhằm đảm bảo quá trình triển khai đạt hiệu quả cao nhất, TP HCM đã quyết định thành lập Ban nghiên cứu chuyên sâu cùng Tổ giúp việc, hội tụ các đại diện từ Bộ Tư lệnh thành phố, các sở ngành liên quan, giới nghiên cứu, các trường đại học cùng cơ quan lưu trữ.

Các lực lượng phối hợp sẽ tập trung thu thập tài liệu lịch sử, xác minh thông tin từ nhân chứng, trực tiếp khảo sát thực địa, tiến hành khai quật, đối chiếu thông tin khoa học nhằm hoàn thiện hồ sơ phục vụ công tác quy tập.

Bộ Tư lệnh TP HCM giữ vai trò chủ trì, hợp tác với nhiều đơn vị trong và ngoài nước để tổng hợp dữ liệu chiến sự, đồng thời áp dụng thiết bị chuyên dụng tiên tiến như radar xuyên đất vào quá trình tìm kiếm. Mọi khâu chuẩn bị sẽ hoàn thành vào ngày 22/7, trước khi đồng loạt triển khai từ ngày 23/7 đến ngày 31/12/2026.

Ở thời điểm hiện tại, Ban Chỉ đạo 515 TP HCM đang dồn sức khai quật tại khu vực công viên Lê Thị Riêng. Tính đến ngày 18/7, các lực lượng đã cất bốc được 100 hài cốt đi kèm nhiều kỷ vật giá trị.

Căn cứ vào đặc điểm an táng, đồ dùng cá nhân và các tư liệu lịch sử liên quan, Bộ Tư lệnh TP HCM nhận định khoảng 30 hài cốt trong số đó có khả năng là các chiến sĩ Biệt động Sài Gòn cùng lực lượng bộ đội đã hy sinh trong đợt Tổng tiến công và nổi dậy Tết Mậu Thân 1968.

Hoạt động này nằm trong khuôn khổ "Chiến dịch 500 ngày đêm" (kéo dài từ 15/3/2026 đến 27/7/2027) hướng tới mốc kỷ niệm 80 năm Ngày Thương binh - Liệt sĩ. Mục tiêu lớn của chiến dịch là cất bốc khoảng 7.000 hài cốt và thực hiện xác định danh tính từ 18.000 mẫu sinh phẩm.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục đồng hành và khám phá những thông tin lịch sử, xã hội sâu sắc khác qua các bài viết liên quan ngay bên dưới.