Việt Nam nên xây dựng ngành quản lý tài sản dành cho tầng lớp siêu giàu

Bài toán vốn và cơ hội phát triển ngành quản lý gia sản tại Việt Nam

Tại Đà Nẵng, các chuyên gia kinh tế và tài chính đã cùng nhau nhận định rằng việc xây dựng ngành quản lý gia sản dành cho tầng lớp siêu giàu chính là con đường thực tế nhất để khơi thông nguồn vốn hàng chục tỷ USD mỗi năm, từ đó tháo gỡ nút thắt về vốn cho nền kinh tế quốc gia.

Thiếu hụt vốn nghiêm trọng — áp lực lên toàn bộ hệ thống tài chính

Những nhận định trên được trình bày trong khuôn khổ Hội thảo "VIFC-DN: Kiến tạo thể chế - Định hình dòng vốn thế hệ mới", tổ chức ngày 30/6 tại TP Đà Nẵng. Trong bối cảnh các kênh huy động vốn truyền thống đang gặp nhiều trở ngại, lĩnh vực quản lý gia sản nổi lên như một hướng đột phá tiềm năng.

TS Bùi Văn Huy, Phó chủ tịch HĐQT Công ty cổ phần Tư vấn đầu tư và Quản lý tài sản FIDT, chỉ ra rằng nền kinh tế đang phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt vốn ở mức đáng lo ngại. Tổng nhu cầu vốn đầu tư trong vòng 5 năm tới lên đến 38 triệu tỷ đồng, tương ứng với mức thiếu hụt khoảng 50 tỷ USD mỗi năm. Trong khi đó, tín dụng bị giới hạn bởi trần tăng trưởng, trái phiếu chính phủ không đạt mục tiêu kế hoạch, còn thị trường trái phiếu doanh nghiệp vẫn chưa hoàn toàn hồi phục sau cú sốc năm 2022.

"Phát triển ngành quản lý gia sản là câu chuyện nhiều tỷ đô có thể làm ngay để khơi thông dòng vốn khổng lồ, giải quyết bài toán thiếu vốn trước mắt cho nền kinh tế", ông Huy nhấn mạnh.

Các dự báo cho thấy đến năm 2030, Việt Nam sẽ lọt top 4 thế giới về tốc độ tăng trưởng số lượng người siêu giàu — tức những cá nhân sở hữu tài sản trên 30 triệu USD — đồng thời có khoảng 50 triệu người thuộc tầng lớp trung lưu. Con số này phản ánh nhu cầu quản lý tài sản đang ngày một gia tăng mạnh mẽ. Tuy nhiên, thị trường trong nước vẫn đang vướng phải ba điểm nghẽn mang tính cốt lõi.

Ba điểm nghẽn cốt lõi cản trở sự phát triển

Thiếu hành lang pháp lý chuyên biệt

Điểm nghẽn đầu tiên là khoảng trống về khung pháp luật. Hiện nay, Việt Nam mới chỉ có các chứng chỉ hành nghề riêng lẻ trong từng lĩnh vực như môi giới chứng khoán, bất động sản hay bảo hiểm, nhưng hoàn toàn chưa có chứng chỉ chuyên ngành quản lý gia sản. Nhiều khái niệm nền tảng của lĩnh vực này cũng chưa được pháp luật quy định rõ ràng.

Hệ sinh thái sản phẩm còn nghèo nàn

Thứ hai là sự thiếu đa dạng của các sản phẩm tài chính. Để phục vụ một khách hàng với dịch vụ quản lý gia sản toàn diện, cần đến danh mục từ 60 đến 70 sản phẩm, trải rộng từ ngân hàng, bất động sản, đầu tư, chứng khoán, bảo hiểm đến tư vấn luật thừa kế. Song thị trường nội địa đang thiếu hụt nghiêm trọng các dòng sản phẩm chuyên sâu như quỹ tín thác hay quỹ đầu tư xuyên biên giới. Việc hoàn thiện hệ sinh thái sản phẩm không chỉ thu hút thêm luồng vốn mới mà còn đóng vai trò quan trọng hơn trong việc giữ lại dòng tiền lớn của giới giàu có, tránh để tài sản chảy ra nước ngoài.

Khoảng trống lớn về nhân lực đạt chuẩn

Điểm nghẽn thứ ba là thiếu hụt nhân sự chuyên nghiệp. So sánh với Thượng Hải — nơi đang có khoảng 500.000 nhân sự chuyên nghiệp trong lĩnh vực này — các trung tâm tài chính tương lai tại Đà Nẵng và TP HCM vẫn chưa xác định được quy mô nhân lực đạt chuẩn chuyên môn. Vì vậy, Việt Nam cần sớm xây dựng một chứng chỉ quốc gia về quản lý gia sản, kết hợp hài hòa giữa tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu trong nước để hình thành một chứng chỉ hành nghề thống nhất.

Rào cản văn hóa — tâm lý "giấu giàu" cần được tháo gỡ

Bên cạnh những vướng mắc mang tính kỹ thuật, đặc điểm tâm lý và văn hóa của người Việt cũng là một trở ngại không nhỏ. Ông Huy cho rằng giới siêu giàu thường mang tâm lý không muốn công khai tài sản và ngại tiết lộ thông tin tài chính cá nhân. Chính vì vậy, việc thiết lập cơ chế pháp lý bảo mật thông tin tuyệt đối và bảo vệ tài sản hợp pháp là điều kiện tiên quyết để thu hút nhóm khách hàng đặc biệt này.

Giữ chân dòng tiền siêu giàu — bài toán cấp thiết đặt ra cho chính sách

Cùng chung nhận định, TS Lê Minh Nghĩa, Chủ tịch Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA), cho rằng song song với các nguồn vốn truyền thống, nền kinh tế cần tính đến dòng vốn đến từ hoạt động quản lý tài sản. Thực tế, Việt Nam đã có 6 tỷ phú USD, hàng nghìn cá nhân sở hữu tài sản trên 30 triệu USD, với tốc độ tăng trưởng thuộc nhóm nhanh nhất thế giới.

"Bài toán đặt ra là làm thế nào để thu hút dòng tiền của người giàu thế giới và giữ chân dòng tiền của giới siêu giàu Việt Nam chảy vào trung tâm tài chính, không để khối tài sản khổng lồ này dịch chuyển sang các quốc gia khác như Mỹ hay Thụy Sĩ", ông Nghĩa phân tích.

Để khai thác hiệu quả nguồn vốn này, Chủ tịch VFCA đề xuất cơ quan quản lý nên cho phép thành lập các quỹ tư nhân làm kênh tiếp nhận vốn từ giới siêu giàu. Bên cạnh đó, cần ban hành các chính sách ưu đãi đồng bộ, điển hình như miễn thuế thu nhập cá nhân đối với các khoản tiền được đưa vào những quỹ này.

Về hội thảo

Sự kiện do Tạp chí Đầu tư Tài chính - VietnamFinance phối hợp cùng Cơ quan Điều hành Trung tâm Tài chính Quốc tế tại Đà Nẵng và Hiệp hội Tư vấn Tài chính Việt Nam (VFCA) tổ chức. Diễn đàn quy tụ đông đảo các nhà hoạch định chính sách, chuyên gia kinh tế và đại diện các định chế tài chính, cùng thảo luận về chiến lược thu hút dòng vốn chất lượng cao, phát triển thị trường carbon và xây dựng hệ sinh thái sản phẩm tài chính thế hệ mới.

Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các chủ đề về tài chính, đầu tư và phát triển kinh tế, đừng bỏ lỡ những bài viết liên quan ngay bên dưới — chắc chắn sẽ có thêm nhiều góc nhìn thú vị dành cho bạn.