Canada đang gia nhập làn sóng các quốc gia siết chặt quy định về mạng xã hội đối với trẻ em, khi chính phủ nước này đề xuất lệnh cấm đối với người dùng dưới 16 tuổi. Dự luật vẫn cho phép một số ngoại lệ với các nền tảng đáp ứng đủ tiêu chuẩn an toàn. Đáng chú ý, đề xuất còn mở rộng sang lĩnh vực AI, khi một cơ quan quản lý kỹ thuật số mới sẽ được thành lập để giám sát mức độ an toàn của chatbot AI dành cho giới trẻ.
Các công ty công nghệ hoạt động tại Canada nếu không tuân thủ sẽ đối mặt mức phạt 3% doanh thu toàn cầu hoặc 7,2 triệu USD, áp dụng mức nào cao hơn. Bộ trưởng Bản sắc và Văn hóa Canada Marc Miller tuyên bố ngày 10/6 rằng bộ luật này nhằm tạo ra "môi trường an toàn hơn cho thanh thiếu niên, giúp họ kết nối trực tiếp, xây dựng tình bạn, tập trung học tập và học hỏi các kỹ năng thực tế để có thể phát triển toàn diện". Dự luật ước tính cần khoảng một năm để Quốc hội xem xét thông qua và thêm 18 tháng để cơ quan quản lý kỹ thuật số đi vào hoạt động. Google cam kết hợp tác cùng chính phủ trong quá trình này, trong khi Meta, X và Snapchat chưa đưa ra bình luận chính thức.
Australia — tiên phong với lệnh cấm toàn quốc
Australia là một trong những nước đầu tiên trên thế giới ban hành lệnh cấm toàn quốc đối với trẻ em sử dụng mạng xã hội. Đạo luật được Quốc hội nước này thông qua vào cuối năm 2024, chính thức có hiệu lực từ ngày 10/12/2025. Theo đó, người dưới 16 tuổi không được phép tạo lập hoặc duy trì tài khoản trên các nền tảng như TikTok, Instagram, Facebook, Snapchat hay X. Trách nhiệm tuân thủ được đặt lên vai các công ty công nghệ — không phải người dùng hay phụ huynh — với yêu cầu triển khai cơ chế xác minh độ tuổi hiệu quả, vi phạm có thể bị phạt hàng chục triệu USD.
Các nền tảng có 12 tháng để điều chỉnh hoạt động trước khi quy định có hiệu lực, song trong thời gian đó nhiều công ty đã vận động hành lang để trì hoãn dự luật. Meta nhận định luật "vội vã và khó thực thi", Snapchat cảnh báo về những "hậu quả không lường trước", còn Reddit thậm chí đệ đơn khởi kiện với lập luận rằng lệnh cấm này "không hợp lệ". Bất chấp sự phản đối, theo Reuters, chỉ một tháng sau khi luật được ban hành, các mạng xã hội đã đồng loạt vô hiệu hóa tài khoản của gần 5 triệu thanh thiếu niên tại Australia.
Indonesia — quốc gia tiên phong ở Đông Nam Á
Hồi tháng 3, Indonesia chính thức tuyên bố cấm trẻ dưới 16 tuổi truy cập mạng xã hội, xuất phát từ lo ngại về các rủi ro như nội dung khiêu dâm, lừa đảo trực tuyến và tình trạng nghiện Internet ngày càng phổ biến. Bộ trưởng Truyền thông Indonesia Meutya Hafid cho biết tài khoản của trẻ em dưới 16 tuổi trên các nền tảng có mức rủi ro cao sẽ bị vô hiệu hóa, bắt đầu với YouTube, TikTok, Facebook, Instagram, Threads, X, Bigo Live và Roblox.
Bà Hafid nhấn mạnh rằng việc sử dụng nền tảng kỹ thuật số quá mức có thể gây hại cho sức khỏe tâm thần và cản trở sự phát triển của trẻ. Bà cũng làm rõ đối tượng chịu trách nhiệm theo quy định mới là các công ty công nghệ, không phải trẻ em hay gia đình. Các nền tảng không đáp ứng nghĩa vụ sẽ phải đối mặt với các biện pháp xử phạt. Với động thái này, Indonesia trở thành quốc gia đầu tiên tại Đông Nam Á áp dụng lệnh cấm mạng xã hội với người dùng dưới 16 tuổi.
Na Uy và Thổ Nhĩ Kỳ — xu hướng lan rộng tại châu Âu
Na Uy
Na Uy từng là một trong những quốc gia đầu tiên lên tiếng về lệnh cấm mạng xã hội đối với trẻ dưới 16 tuổi, thậm chí trước cả Australia. Tuy nhiên, đến tháng 4, chính phủ nước này mới chính thức công bố kế hoạch trình dự luật lên Quốc hội. Nếu được thông qua, các công ty công nghệ có nghĩa vụ xây dựng cơ chế xác minh độ tuổi để ngăn trẻ em đăng ký tài khoản.
Chính phủ Na Uy nhận định trẻ em đang ngày càng phải đối mặt với bắt nạt trực tuyến, nội dung có hại và áp lực tâm lý từ thuật toán của các mạng xã hội. Dù chưa chính thức trở thành luật, đây được xem là đề xuất mạnh tay nhất trong khu vực châu Âu tính đến thời điểm hiện tại.
Thổ Nhĩ Kỳ
Cũng trong tháng 4, Thổ Nhĩ Kỳ đề xuất cấm trẻ dưới 15 tuổi lập tài khoản mạng xã hội, đồng thời yêu cầu các nền tảng kỹ thuật số triển khai hệ thống xác minh độ tuổi. Chính phủ nước này cho rằng mạng xã hội đang làm trầm trọng thêm các nguy cơ với trẻ vị thành niên, bao gồm bắt nạt trực tuyến, tiếp xúc với nội dung không phù hợp và những vấn đề về sức khỏe tâm thần. Bộ Giao thông và Hạ tầng Thổ Nhĩ Kỳ tiết lộ mô hình của Australia là một trong những tham chiếu quan trọng khi hoạch định chính sách. Luật dự kiến được Tổng thống Recep Tayyip Erdogan ký ban hành trong tháng này trước khi chính thức có hiệu lực.
Malaysia và Áo — những bước đi thận trọng
Malaysia
Malaysia đang thúc đẩy nhiều biện pháp nhằm bảo vệ trẻ em trong môi trường số, với kế hoạch hạn chế hoặc cấm người dùng dưới 16 tuổi sử dụng mạng xã hội trong năm nay. Cuối năm ngoái, chính phủ nước này thông báo đang xây dựng khung pháp lý buộc các nền tảng số tăng cường xác minh độ tuổi và chịu trách nhiệm cao hơn trong việc bảo vệ người dùng vị thành niên. Động lực chính đến từ lo ngại về tình trạng trẻ em tiếp xúc với nội dung độc hại, lừa đảo trực tuyến, bắt nạt và những tác động tiêu cực đến sức khỏe tâm lý.
Malaysia nhiều lần tuyên bố tham khảo cách tiếp cận của Australia và một số nước châu Âu, song chưa ban hành quy định cụ thể. Nếu dự luật được thông qua, Malaysia có thể trở thành quốc gia thứ hai tại Đông Nam Á áp dụng giới hạn độ tuổi nghiêm ngặt đối với việc sử dụng mạng xã hội.
Áo
Vào tháng 3, chính phủ Áo thông báo sẽ cấm trẻ dưới 14 tuổi sử dụng mạng xã hội, đồng thời đang soạn thảo dự luật với định hướng nâng độ tuổi tối thiểu lên 15 hoặc 16. Các nền tảng công nghệ cũng sẽ được yêu cầu áp dụng cơ chế xác minh độ tuổi chặt chẽ hơn. Giới chức Áo nhận định trẻ em đang phải đối mặt ngày càng nhiều với các rủi ro như bắt nạt trực tuyến, nội dung độc hại và những tác động bất lợi đối với sức khỏe tâm thần xuất phát từ việc sử dụng mạng xã hội. Dự luật hiện vẫn trong giai đoạn hoàn thiện và chưa được Quốc hội xem xét, nhưng Áo được đánh giá là một trong những quốc gia châu Âu tích cực nhất trong làn sóng siết chặt quản lý mạng xã hội với trẻ vị thành niên.
Bức tranh toàn cầu — từ tự nguyện đến pháp lý bắt buộc
Bên cạnh xu hướng nâng độ tuổi tối thiểu hoặc cấm hoàn toàn, nhiều quốc gia lựa chọn mô hình quản lý phù hợp với thực tế của mình. Trung Quốc yêu cầu các nền tảng triển khai "chế độ trẻ em" với giới hạn về thời gian sử dụng, loại nội dung và khung giờ truy cập. Tại Pháp, trẻ dưới 15 tuổi phải có sự đồng ý của phụ huynh mới được lập tài khoản mạng xã hội. Liên minh châu Âu đang thúc đẩy các biện pháp xác minh độ tuổi và bảo vệ trẻ em theo khuôn khổ Đạo luật Dịch vụ số (DSA).
Nhiều nước khác như Ba Lan, Bồ Đào Nha, Slovenia, Tây Ban Nha, Italy, Đức, Mỹ, Hy Lạp… dù chưa có dự luật cụ thể, đã bắt đầu nghiên cứu các cơ chế kiểm soát nhằm bảo vệ trẻ em trên không gian mạng. Theo Straits Times, động thái này phản ánh một xu hướng rõ ràng: nhiều chính phủ đang dịch chuyển từ cách tiếp cận tự nguyện sang yêu cầu pháp lý bắt buộc, buộc các tập đoàn công nghệ phải gánh vác trách nhiệm lớn hơn trong việc đảm bảo an toàn cho người dùng nhỏ tuổi trên môi trường trực tuyến.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu chủ đề bảo vệ trẻ em trên không gian mạng khiến bạn quan tâm, đừng bỏ qua các bài viết liên quan ngay bên dưới.
- Nguy cơ lộ thông tin cá nhân khi cha mẹ khoe con trên mạng
- Facebook nâng cấp tính năng giúp cha mẹ giám sát trẻ trên mạng
- Reddit kiện lệnh cấm mạng xã hội của Australia
Ý kiến bạn đọc (0)