Khám phá dòng xuồng tự sát lực lượng Mỹ sử dụng trong trận tập kích căn cứ hải quân Iran

Trước khi chính thức tham gia chiến dịch tấn công vào quân cảng của Iran, phương tiện không người lái mặt nước (USV) mang tên Corsair đã được quân đội Mỹ đưa tới khu vực Trung Đông từ tháng 3 và từng lập công khi giải cứu phi công gặp nạn trên biển.

Vào ngày 12/7, lực lượng vũ trang Mỹ đã vận hành 3 chiếc USV Corsair thực hiện vụ tập kích nhắm vào quân cảng Bandar Abbas nằm ở khu vực phía nam Iran. Mục tiêu của đợt tấn công này là các công trình kỹ thuật phục vụ bảo trì tàu thuyền cùng một chiếc tàu ngầm mini thuộc lớp Ghadir đang được neo giữ trên ụ nổi.

Mặc dù căn cứ Bandar Abbas liên tục hứng chịu các đợt oanh tạc của Mỹ kể từ khi tiếng súng xung đột vang lên, phía Iran bằng cách nào đó vẫn bảo vệ thành công tối thiểu một chiếc tàu ngầm hoạt động tại cơ sở này.

Cột mốc mới của công nghệ chiến tranh không người lái

Sự kiện này đánh dấu mốc thời gian đầu tiên quân đội Mỹ đưa dòng USV tự sát vào thực chiến, mở ra một chương mới cho đề án xây dựng lực lượng phương tiện không người lái trên biển của quốc gia này. Sự xuất hiện của loại vũ khí này cũng dự báo trước những kịch bản đối đầu căng thẳng tiếp theo, trong bối cảnh thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên đã không còn hiệu lực.

Thông số kỹ thuật và hành trình tham chiến của Corsair

Được nghiên cứu và chế tạo bởi đơn vị Saronic Technologies, mỗi chiếc USV Corsair sở hữu chiều dài 7,3 m, có khả năng đạt vận tốc tối đa 56 km/h, phạm vi hoạt động lên tới 1.800 km và sức tải chất nổ đạt 450 kg. Chi phí sản xuất cho mỗi phương tiện này dao động từ 1 đến 1,2 triệu USD.

Các nguồn tin từ giới chức Mỹ tiết lộ dòng USV Corsair bắt đầu hiện diện tại Trung Đông từ cuối tháng 3 nhằm ứng phó với tình hình chiến sự leo thang với Iran. Trước đó, vào ngày 8/6, Corsair đã trực tiếp tham gia cứu hộ thành công hai phi công thuộc tổ lái chiếc trực thăng tấn công AH-64 Apache bị rơi ở vùng biển ngoài khơi Oman, đưa họ trở về vùng an toàn.

"Quyết định lần đầu đưa xuồng không người lái tự sát vào thực tế chiến đấu của Mỹ là minh chứng rõ nét cho thấy thực tế chiến trường đã thúc đẩy tiến trình biên chế các dòng khí tài thế hệ mới nhanh chóng như thế nào", bà Cynthia Cook, chuyên gia phân tích về USV làm việc tại Trung tâm Nghiên cứu Chiến lược và Quốc tế (CSIS) có trụ sở ở Mỹ, chia sẻ góc nhìn.

Phác thảo và nguyên lý hoạt động của USV Corsair. Đồ họa: Telegraph, WSJ

Xu hướng phát triển phương tiện không người lái trên đại dương

Trên bản đồ quân sự thế giới, lực lượng Houthi tại Yemen được biết đến là bên tiên phong đưa USV tự sát vào tác chiến. Ngay từ tháng 1/2017, nhóm vũ trang này đã điều khiển một chiếc USV chứa thuốc nổ lao thẳng vào tàu hộ vệ Al Madinah thuộc biên chế Arab Saudi, khiến hai binh sĩ trên tàu tử vong.

Sau đó, do không còn sở hữu các tàu chiến truyền thống trong tay khi xung đột nổ ra, Hải quân Ukraine đã trở thành lực lượng đầu tiên nâng tầm USV tự sát thành vũ khí tiến công chủ đạo trong các trận hải chiến. Phía Nga ngay sau đó cũng nhanh chóng bắt kịp xu thế này bằng việc tự chế tạo các mẫu USV riêng để tập kích các cơ sở hạ tầng của Ukraine.

Mặc dù vậy, dòng khí tài USV vẫn tồn tại một số điểm yếu cố hữu như tầm tác chiến bị hạn chế, dễ mất tín hiệu điều khiển trước các hệ thống áp chế điện tử của đối phương. Đối với các tàu ngầm không người lái (UUV), bài toán duy trì đường truyền thông tin thông suốt giữa trạm điều khiển và thiết bị dưới lòng biển sâu thậm chí còn nan giải hơn nhiều.

USV Corsair trong một cuộc thử nghiệm trên biển. Ảnh: Saronic Technologies

Sự chuyển dịch chiến lược của các cường quốc hải quân

Dù còn những hạn chế, hải quân của nhiều quốc gia lớn đã bắt đầu đưa USV và UUV vào các phương án tác chiến chiến lược những năm gần đây. Điển hình như Anh đã công bố kế hoạch phát triển các tàu mẹ chuyên dụng để chuyên chở và phóng USV thay thế dần cho các tàu khu trục kiểu cũ. Trong khi đó, Mỹ vẫn liên tục tiến hành thử nghiệm vận hành loại phương tiện này ở nhiều đại dương khác nhau với vai trò tuần tra biển, quét mìn cũng như diễn tập chiến thuật tấn công bầy đàn.

Nắm bắt xu thế này, các tập đoàn quân sự lớn của phương Tây như BAE Systems, Naval Group cùng các đơn vị khởi nghiệp công nghệ quốc phòng như Anduril hay Kraken Technology đang dồn lực nghiên cứu để liên tục ra mắt các dòng USV mới có tầm hoạt động xa hơn và sức công phá mạnh mẽ hơn.

"Sử dụng các phương tiện không người lái cho hoạt động tấn công giúp giảm tải áp lực cho các tàu chiến có thủy thủ đoàn, đặc biệt là trong các nhiệm vụ ven bờ và ngoài khơi. Phương thức này mang đến khả năng tiến công trực diện vô cùng linh hoạt, khiến hệ thống phòng thủ của đối phương gặp nhiều khó khăn trong việc đối phó", ông Howard Altman, biên tập viên của chuyên trang quân sự Mỹ War Zone, phân tích.

Dù người đồng sáng lập hãng Saronic là ông Rob Lehman giữ bí mật về các nhiệm vụ cụ thể mà dòng Corsair đang đảm nhận tại vùng vịnh, ông vẫn bày tỏ sự tự tin rằng những kết quả thực tế của phương tiện này sẽ tạo ra một cú hích lớn cho toàn ngành công nghiệp chế tạo xuồng không người lái.

USV Corsair tham gia thử nghiệm trong thời tiết xấu. Video: Saronic Technologies

"Kết quả trực quan nhất là giới quân sự đã nhìn nhận các hệ thống không người lái này như một loại vũ khí tác chiến thực sự đáng tin cậy, có tính thực tiễn cao chứ không còn là những thử nghiệm mang tính trình diễn trên lý thuyết nữa", ông Lehman khẳng định.

Dưới góc nhìn của nhà phân tích Altman, việc quân đội Mỹ đưa USV vào trận đánh tại cảng Iran cho thấy Lầu Năm Góc đang áp dụng công thức "học hỏi và cải tiến" các ý tưởng vũ khí xuất hiện từ những điểm nóng chiến sự khác. Điển hình cho tư duy này chính là mẫu máy bay không người lái (UAV) tự sát Lucas, vốn được phát triển dựa trên việc sao chép thiết kế dòng Shahed-136 của Iran.

"Mặc dù vậy, việc Mỹ không tung loại khí tài này vào trận ngay từ những giai đoạn đầu của cuộc xung đột - thời điểm các mục tiêu trên biển còn rất đậm đặc - cho thấy Lầu Năm Góc vẫn đang phải nỗ lực bám đuổi tốc độ phát triển chóng mặt của công nghệ quân sự hiện đại, hoặc ít nhất là đang tìm cách tối ưu hóa thời điểm và phương thức vận hành các giải pháp công nghệ mới này", chuyên gia Altman nhận định.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục kéo xuống phía dưới để khám phá thêm nhiều thông tin quân sự và công nghệ hấp dẫn khác liên quan nhé.