Lý do Bộ Tài chính quyết giữ quy định bảo hiểm xe máy bắt buộc

Trước những ý kiến cho rằng việc mua bảo hiểm xe máy chỉ là hình thức, Bộ Tài chính khẳng định đây là giải pháp thiết yếu thiết lập hành lang bảo vệ quyền lợi hợp pháp cho cộng đồng khi tham gia giao thông.

Theo phản ánh từ cử tri tỉnh Lâm Đồng, hoạt động mua bảo hiểm xe máy hiện mang tính đối phó, chưa đem lại hiệu quả thực tế và quy trình giải quyết bồi thường còn rườm rà.

Dựa trên những bất cập này, cử tri đề xuất các cơ quan có thẩm quyền cần đánh giá lại để chỉnh sửa hoặc xóa bỏ quy định bắt buộc đối với loại hình bảo hiểm này nếu thấy không còn phù hợp bối cảnh thực tiễn.

Làm rõ nội dung trên, Bộ Tài chính giải thích bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới bản chất là "bảo hiểm bắt buộc có đối tượng bảo hiểm là trách nhiệm dân sự của chủ xe cơ giới đối với người thứ ba, hành khách theo quy định của pháp luật".

Sản phẩm này bắt đầu áp dụng tại Việt Nam từ năm 1988. Hiện tại, dù mức đóng khá thấp, dao động từ 55.000 đồng hoặc 60.000 đồng, song "mức chi trả cao từ 50 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về tài sản) đến 150 triệu đồng (đối với chi trả bảo hiểm về sức khỏe, tính mạng)".

Để chứng minh sự cần thiết của chính sách, Bộ Tài chính dẫn chứng việc bắt buộc chủ xe ô tô, mô tô, xe máy mua bảo hiểm trách nhiệm dân sự đang được áp dụng rộng rãi toàn cầu. Quy định này xuất hiện ở cả những quốc gia phát triển có tỷ lệ xe máy thấp như Mỹ, EU, Nhật Bản, Hàn Quốc lẫn các nước đang phát triển sở hữu lượng xe hai bánh khổng lồ như Ấn Độ, Trung Quốc và các quốc gia thuộc khối ASEAN.

Bảo hiểm xe máy (Ảnh: Mỹ Tâm).

Thống kê cho thấy Việt Nam hiện sở hữu khoảng 72 triệu chiếc xe máy, và các vụ tai nạn liên quan đến mô tô, xe gắn máy chiếm tới 63,48% tổng số vụ.

Dù vậy, tính đến năm 2025, tỷ lệ xe máy có bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự mới chỉ đạt xấp xỉ 17% trên tổng số phương tiện lưu hành.

Thực trạng này xuất phát từ việc nhiều người dân chưa nhận thức đầy đủ vai trò quan trọng cùng tính nhân văn của loại hình bảo hiểm này khi có tổn thất về tài sản hay tính mạng, sức khỏe của bên thứ ba. Hệ quả là họ chỉ mua nhằm tránh bị xử phạt khi lực lượng chức năng kiểm tra.

Nhằm khắc phục các vướng mắc, Bộ Tài chính cho biết nền tảng pháp lý đã được kiện toàn qua Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2022, Luật Trật tự, an toàn giao thông đường bộ năm 2024 (chính thức áp dụng từ ngày 1/1/2025) cùng các Nghị định kèm theo. Hệ thống quy định mới hướng tới mục tiêu "gia tăng quyền lợi cho chủ xe cơ giới về phí bảo hiểm; số tiền bảo hiểm; đơn giản hóa hồ sơ, thủ tục bồi thường".

Đáng chú ý, từ ngày 1/12/2024, Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam đã kích hoạt đường dây nóng 24/7 áp dụng chung toàn thị trường nhằm kịp thời tiếp nhận ý kiến và tư vấn giải đáp vướng mắc của người dân về loại hình bảo hiểm này.

Song song đó, Bộ Tài chính sẽ đẩy mạnh thanh tra, xử lý quyết liệt những cá nhân, tổ chức không tuân thủ quy định pháp luật về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới.

Trong tương lai, cơ quan này cam kết phối hợp chặt chẽ cùng các bộ ngành để rà soát, điều chỉnh Nghị định số 67/2023. Trọng tâm của đợt sửa đổi này là cắt giảm tối đa chi phí trung gian trong vận hành nhằm dồn nguồn lực phục vụ công tác chi trả bồi thường.

Bên cạnh đó, cơ quan quản lý sẽ nghiên cứu phương án tính phí bảo hiểm linh hoạt hơn, đồng thời tăng cường thanh tra nhằm răn đe, xử phạt các đơn vị kinh doanh bảo hiểm cố tình gây trục trặc cho khách hàng. Tập hợp giải pháp này được kỳ vọng sẽ thiết lập môi trường kinh doanh bảo hiểm minh bạch, lấy lợi ích của người dân làm trung tâm.

Bộ Tài chính khẳng định việc hoàn thiện thể chế không đơn thuần nằm trên văn bản mà phải tạo dựng được niềm tin từ công chúng. Dựa vào hoạt động giám sát từ Quốc hội, bộ sẽ liên tục nắm bắt tình hình thực tế nhằm đảm bảo chính sách bảo hiểm bắt buộc xe máy phát huy đúng vai trò là lá chắn an toàn, bền vững cho toàn xã hội.

Xin chân thành cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Hãy tiếp tục đồng hành cùng chúng tôi và khám phá thêm những thông tin hữu ích thông qua các bài viết liên quan ngay phía dưới.