Luật Quản lý thuế 2025: 10 hành vi trốn thuế được định danh rõ ràng trong luật
Luật Quản lý thuế năm 2025 (Luật số 108/2025/QH15) bắt đầu có hiệu lực từ ngày 1/7. Điểm nổi bật trong luật lần này là việc liệt kê cụ thể 10 hành vi bị xem là trốn thuế, tạo nền tảng pháp lý vững chắc cho cả cơ quan quản lý lẫn người nộp thuế. Hiểu rõ các quy định này giúp cá nhân và doanh nghiệp chủ động tuân thủ, tránh những rủi ro pháp lý không đáng có.
10 hành vi bị xác định là trốn thuế theo luật mới
1. Không nộp hồ sơ đăng ký thuế; không nộp hồ sơ khai thuế; nộp hồ sơ khai thuế sau 90 ngày kể từ ngày hết hạn trong trường hợp dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp, hoặc ngày hết thời hạn gia hạn nộp hồ sơ khai thuế theo quy định của luật này dẫn đến thiếu số tiền thuế phải nộp hoặc tăng số tiền thuế được miễn, giảm, hoàn.
2. Không ghi chép, ghi nhận trong sổ kế toán các khoản thu liên quan đến việc xác định số tiền thuế phải nộp.
3. Không lập hóa đơn và không kê khai thuế khi bán hàng hóa, dịch vụ theo quy định của pháp luật hoặc ghi giá trị trên hóa đơn bán hàng thấp hơn giá trị thanh toán thực tế của hàng hóa, dịch vụ đã bán để khai thuế.
4. Sử dụng hóa đơn, chứng từ không hợp pháp, sử dụng không hợp pháp hóa đơn, chứng từ để hạch toán hàng hóa, dịch vụ mua vào trong hoạt động phát sinh nghĩa vụ thuế, làm giảm số thuế phải nộp hoặc làm tăng số thuế được miễn, giảm, khấu trừ, hoàn hoặc không phải nộp.
5. Sử dụng chứng từ, tài liệu không phản ánh đúng bản chất giao dịch hoặc giá trị giao dịch thực tế để xác định sai số tiền thuế phải nộp, số tiền thuế được miễn, số tiền thuế được giảm, số tiền thuế được hoàn, số tiền thuế không phải nộp.
Kiểm tra giao dịch tiền ở ngân hàng (Ảnh: Tiến Tuấn).
6. Khai sai với thực tế hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu mà cá nhân, tổ chức vi phạm không tự nguyện khắc phục hậu quả bằng cách nộp đủ số tiền thuế phải nộp theo quy định.
7. Cố ý không kê khai hoặc khai sai về thuế đối với hàng hóa xuất khẩu, nhập khẩu.
8. Cấu kết với người gửi hàng để nhập khẩu hàng hóa nhằm mục đích trốn thuế.
9. Sử dụng hàng hóa thuộc đối tượng không chịu thuế, miễn thuế, xét miễn thuế không đúng mục đích quy định mà không khai báo việc chuyển đổi mục đích sử dụng với cơ quan quản lý thuế.
10. Người nộp thuế có hoạt động kinh doanh trong thời gian ngừng, tạm ngừng hoạt động kinh doanh nhưng không thông báo với cơ quan quản lý thuế.
Chuyên gia đánh giá: Luật hóa rõ ràng giúp giảm thất thu ngân sách
Chuyên gia kinh tế Đinh Trọng Thịnh nhận định rằng việc cụ thể hóa 10 hành vi trốn thuế trong luật tạo ra một khung pháp lý minh bạch, có lợi cho cả hai phía trong quan hệ thuế. Trước kia, ranh giới giữa vi phạm và tuân thủ đôi khi không rõ ràng, dễ dẫn đến tranh chấp. Nay khi đã được luật hóa chi tiết, cả cơ quan thuế lẫn người nộp thuế đều có chung căn cứ để thực hiện và giám sát, từ đó việc xử lý vi phạm sẽ thống nhất và công bằng hơn.
Về phía người nộp thuế, sự rõ ràng trong quy định còn có tác dụng nâng cao ý thức chấp hành. Cá nhân, hộ kinh doanh và doanh nghiệp sẽ thận trọng hơn trong khâu kê khai, sử dụng hóa đơn cũng như lưu trữ chứng từ, không chỉ dừng lại ở việc nộp thuế đúng hạn như trước đây.
"Đây cũng là nền tảng để xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh lành mạnh và giảm thất thu ngân sách", ông nhận định.
Trong bối cảnh giao dịch điện tử và chuyển đổi số đang phát triển mạnh, việc xác định tường minh các hành vi gian lận thuế còn hỗ trợ cơ quan chức năng ứng dụng công nghệ hiệu quả hơn trong phân tích dữ liệu, phát hiện sớm rủi ro và ngăn chặn gian lận từ gốc.
Lời khuyên cho người nộp thuế
Ông Đinh Trọng Thịnh nhấn mạnh rằng điều cần thiết nhất lúc này là người nộp thuế phải chủ động cập nhật các quy định mới, đặc biệt những nội dung liên quan đến đăng ký thuế, kê khai, hóa đơn điện tử và lưu giữ chứng từ. Riêng các hộ kinh doanh và cá nhân kinh doanh cần nắm rõ lộ trình áp dụng các quy định mới về kê khai và nộp thuế để chuẩn bị kịp thời.
Trong trường hợp chưa hiểu rõ quy định, người nộp thuế nên chủ động hỏi cơ quan thuế hoặc đơn vị tư vấn chuyên môn thay vì tự xử lý theo kinh nghiệm cá nhân, nhằm phòng tránh những vi phạm không cần thiết và hệ lụy pháp lý về sau.
Cơ chế xử lý khi phát hiện dấu hiệu trốn thuế
Khi phát hiện có dấu hiệu trốn thuế, cơ quan thuế được áp dụng hai biện pháp chính: thu thập thông tin và tạm giữ tài liệu liên quan. Người đứng đầu cơ quan quản lý thuế có quyền yêu cầu các cơ quan, tổ chức, cá nhân liên quan cung cấp thông tin bằng văn bản hoặc trực tiếp. Bên cạnh đó, cơ quan thuế còn được phép truy cập vào dữ liệu phần mềm kế toán, hệ thống hóa đơn điện tử và máy tính tiền của người nộp thuế khi có dấu hiệu vi phạm.
Các cơ quan, tổ chức, cá nhân được yêu cầu cung cấp thông tin có trách nhiệm thực hiện đúng nội dung, thời hạn và địa chỉ theo yêu cầu, đồng thời chịu trách nhiệm về tính chính xác và trung thực của những thông tin đó.
Quy trình tạm giữ tài liệu
Thủ trưởng cơ quan quản lý thuế hoặc trưởng đoàn kiểm tra thuế có thẩm quyền ra quyết định tạm giữ tài liệu khi cần có căn cứ xác định hành vi trốn thuế. Khi tiến hành tạm giữ, trưởng đoàn kiểm tra phải lập biên bản và chịu trách nhiệm bảo quản toàn bộ tài liệu trong thời gian tạm giữ.
Cơ quan quản lý thuế có nghĩa vụ trao cho tổ chức hoặc cá nhân có tài liệu bị tạm giữ một bản quyết định tạm giữ kèm theo biên bản tạm giữ tương ứng, đảm bảo quy trình minh bạch và đúng thủ tục pháp lý.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến các vấn đề về chính sách thuế, tài chính doanh nghiệp hay môi trường kinh doanh, đừng bỏ qua những bài viết liên quan ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)