Tổng thống Mỹ Donald Trump cho biết ông đã quyết định tạm dừng kế hoạch không kích Iran trong tối 11/6, sau khi các cuộc trao đổi được chuyển tới cấp lãnh đạo cao nhất của Iran và nhận được sự chấp thuận. Thông tin này được ông đăng trên mạng xã hội Truth Social chiều 11/6 (rạng sáng nay giờ Hà Nội).
Ông Trump nói các nội dung cụ thể trong thỏa thuận đã được Mỹ cùng các đồng minh tại khu vực, bao gồm Israel, đồng ý. Ngay sau bài đăng, chứng khoán Mỹ đi lên, trong khi giá dầu ghi nhận xu hướng giảm.
Máy bay tiêm kích của Mỹ đáp xuống tàu sân bay đang triển khai tại Trung Đông hôm 2/6. Ảnh: US Navy
Tại một sự kiện ở Nhà Trắng cùng ngày, khi báo chí đặt câu hỏi liệu Lãnh tụ Tối cao Iran Mojtaba Khamenei đã đồng ý với dự thảo hòa bình cùng Mỹ hay chưa, ông Trump trả lời rằng “theo những gì tôi được biết thì câu trả lời là có”.
Ông mô tả đây là “một bản ghi nhớ hợp tác rất mạnh mẽ”, đồng thời cho biết văn kiện “vẫn còn mang tính định hướng ở mức độ nào đó, nhưng chắc chắn sẽ được hoàn tất”. Tổng thống Mỹ nói hai phía có thể ký thỏa thuận hòa bình ngay cuối tuần này tại châu Âu, với Phó tổng thống JD Vance thay mặt Washington ký văn bản.
Dù vậy, phía Iran khẳng định họ chưa đưa ra quyết định cuối cùng đối với thỏa thuận. Người phát ngôn Bộ Ngoại giao Esmaeil Baghaei cho biết phần lớn nội dung trong văn bản đàm phán đã hoàn thiện, song Tehran sẽ không lùi bước ở các vấn đề liên quan đến “lằn ranh đỏ”.
Ông Baghaei nhấn mạnh đây là vấn đề có ý nghĩa rất lớn và hiện đang được các cơ quan có thẩm quyền xem xét.
Trước đó, Tổng thống Trump tuyên bố Mỹ chuẩn bị tiến hành những đợt “không kích rất dữ dội” nhằm vào Iran, đồng thời nhắc tới khả năng kiểm soát đảo Kharg và các cơ sở dầu khí của Iran trong tương lai không xa.
Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf cảnh báo rằng “những chiến lược sai lầm và quyết định bốc đồng sẽ khiến toàn bộ cục diện trở nên tồi tệ hơn, phá hủy cơ sở hạ tầng và thị trường năng lượng, tạo ra vũng lầy không hồi kết mà các vị sẽ mắc kẹt trong nhiều năm”.
Thời điểm tàu chiến Mỹ khai hỏa tên lửa được gọi là “sứ giả chiến tranh” nhằm vào Iran. Video: CENTCOM, Mehr
Hãng thông tấn Tasnim của Iran cho rằng trong vòng hai tháng qua, Tổng thống Trump đã 38 lần nói về khả năng sắp đạt được thỏa thuận. “Cho đến khi Iran tuyên bố về một thỏa thuận tiềm năng, mọi thông tin từ ông Trump về vấn đề này đều nên được coi là giống như những thông điệp trước đây”, Tasnim nêu quan điểm.
Từ giữa tháng 3, Tổng thống Mỹ nhiều lần khẳng định một thỏa thuận với Iran nhằm kết thúc giao tranh đã ở rất gần. Tuy nhiên, trong tuần này, hai bên vẫn liên tiếp thực hiện các đòn tấn công đáp trả, làm gia tăng lo ngại lệnh ngừng bắn có hiệu lực từ hồi tháng 4 có thể đổ vỡ.
Ông Trump cho rằng thỏa thuận hòa bình cần bảo đảm Iran không có khả năng phát triển vũ khí hạt nhân, trong khi Tehran bác bỏ cáo buộc theo đuổi chương trình nguyên tử phục vụ mục đích quân sự. Các quan chức Iran cũng đưa ra yêu cầu gỡ bỏ những lệnh trừng phạt quốc tế, giải phóng hàng tỷ USD tài sản bị phong tỏa và công nhận quyền kiểm soát eo biển Hormuz.
Giao tranh đã làm hàng nghìn người thiệt mạng, phần lớn ở Iran và Lebanon, đồng thời khiến giá dầu thế giới tăng mạnh. Pakistan và Qatar, hai nước đóng vai trò trung gian hòa giải, cho biết nỗ lực thương lượng nhằm chấm dứt chiến sự vẫn được duy trì, dù căng thẳng tiếp tục leo thang.
Bản đồ vị trí eo biển Hormuz và đảo Kharg. Đồ họa: Britannica
Cảm ơn bạn đã theo dõi bài viết; bạn có thể tiếp tục xem thêm các nội dung liên quan bên dưới để cập nhật đầy đủ hơn về diễn biến khu vực.
Ý kiến bạn đọc (0)