Cơn sốt trí tuệ nhân tạo đẩy ngành sản xuất chip xe hơi vào thế kẹt

Do sự bùng nổ của lĩnh vực AI, chi phí linh kiện bán dẫn đã tăng vọt 450%, buộc các ông lớn như Ford, GM và Volkswagen phải điều chỉnh tăng dự toán ngân sách mua sắm linh kiện nhằm bảo toàn chuỗi cung ứng của mình.

Vài năm trước, sau khi dịch bệnh Covid-19 xuất hiện không lâu, thị trường ô tô toàn cầu từng rơi vào trạng thái khan hiếm chip xử lý nghiêm trọng lịch sử. Giờ đây, một làn sóng khủng hoảng linh kiện bán dẫn mới lại bắt đầu lộ diện, song tác nhân kích hoạt không còn là dịch bệnh mà xuất phát từ sự trỗi dậy mạnh mẽ của công nghệ trí tuệ nhân tạo.

Yếu tố cốt lõi dẫn đến tình trạng này là việc các doanh nghiệp công nghệ AI đang ráo riết đầu tư xây dựng các hệ thống trung tâm dữ liệu. Quá trình này tiêu tốn một số lượng khổng lồ các dòng chip nhớ DRAM, khiến giá thành loại linh kiện này bị đẩy lên cao ngất ngưỡng và buộc các thương hiệu sản xuất phương tiện giao thông phải tìm phương án xoay sở.

Một dây chuyền sản xuất tại nhà máy của Volkswagen. Ảnh: VW

Áp lực tài chính đè nặng lên các tập đoàn ô tô

Số liệu phân tích mới nhất từ đơn vị tư vấn Kearney chỉ ra rằng, giá giao ngay đối với sản phẩm chip DRAM đã nhảy vọt tới mốc 450% tính từ tháng 9/2025-1/2026. Các tập đoàn sản xuất xe hơi đang cảm nhận rất rõ sức ép này và thừa nhận cục diện đang chuyển biến xấu đi một cách nhanh chóng theo từng tháng. Dẫu vậy, nhiều doanh nghiệp vẫn quả quyết mạng lưới cung ứng của họ chưa bị đứt gãy nhờ vào các bài học quản trị khủng hoảng tích lũy từ thời kỳ đại dịch Covid-19.

Trước tình hình giá cả chip nhớ không ngừng leo thang, hai nhà sản xuất Ford và General Motors (GM) đã phải tiến hành nâng mức dự báo chi phí phục vụ việc mua sắm nguyên liệu đầu vào cho năm 2026 thêm khoảng hàng trăm triệu USD.

Phản ứng trái chiều từ các ông lớn xe hơi châu Âu

Chia sẻ với đơn vị truyền thông Automobilewoche, đại diện truyền thông từ Volkswagen (VW) khẳng định: "Giai đoạn vừa qua, doanh nghiệp đã chủ động áp dụng các phương thức phân tích và dự báo sớm biến động thị trường nhằm hạn chế tối đa rủi ro về nguồn cung. Hiện tại, dòng linh kiện chip nhớ phục vụ sản xuất của chúng tôi vẫn duy trì được sự ổn định. Trong trường hợp phát sinh bài toán khó khăn đối với bất kỳ danh mục bán dẫn cụ thể nào, đơn vị sẽ ngay lập tức đưa ra giải pháp ứng phó linh hoạt và chuẩn xác nhằm bảo đảm hoạt động vận hành ổn định".

Theo chia sẻ của ông Joachim Kahmann, người giữ vị trí Phó chủ tịch quản lý mảng mua sắm linh kiện điện tử trên phạm vi toàn cầu tại Stellantis, doanh nghiệp này đang xây dựng lộ trình gia tăng dòng vốn mua sắm cho giai đoạn năm 2026 và 2027. Tuy nhiên, ở thời điểm hiện tại hãng vẫn chưa cần phải cắt giảm quy mô sản xuất vì lý do thiếu hụt nguồn cung. Vị lãnh đạo này kỳ vọng trạng thái bất ổn này sẽ sớm qua đi và cục diện thị trường có thể được tái lập trạng thái cân bằng vào năm 2028. Phía Renault cũng đồng tình với nhận định trên khi cho rằng toàn ngành sẽ tìm thấy trạng thái thích nghi phù hợp thông qua các dòng vốn đầu tư liên tục cùng việc nâng cao năng lực sản xuất.

Thương hiệu BMW cũng đưa ra góc nhìn đầy lạc quan tương tự. Nhà sản xuất từ Đức cho biết họ không thực hiện giao dịch mua chip nhớ một cách trực tiếp mà thông qua các cam kết mang tính dài hạn với những đơn vị cung ứng linh kiện tổng hợp. Nhờ phương thức này, doanh nghiệp chưa ghi nhận bất kỳ dấu hiệu thiếu hụt nguồn cung nào và vẫn giữ nguyên kế hoạch về sản lượng xuất xưởng đề ra.

Mối nguy tiềm ẩn từ thế độc quyền nguồn cung

Mặc dù các thương hiệu ô tô luôn thể hiện sự tự tin trước truyền thông, rủi ro xảy ra một đợt đứt gãy nghiêm trọng trên thực tế vẫn rất cao. Ý kiến từ Hiệp hội Công nghiệp Điện và Kỹ thuật số Đức (ZVEI) cho thấy, sức hút cực lớn từ các hạ tầng dữ liệu phục vụ AI kết hợp với việc các nhà máy sản xuất phải mất nhiều năm mới hoàn thành mở rộng công suất đồng nghĩa với việc xu hướng tăng giá bán sẽ khó có thể dừng lại trong ngắn hạn.

Ở thời điểm hiện tại, phân khúc DRAM trên toàn cầu đang bị chi phối gần 90% bởi bộ ba quyền lực bao gồm Samsung, Micron và SK Hynix, và các tập đoàn này hiện vẫn chưa có động thái gia tăng mạnh mẽ về sản lượng. Trong tương lai gần, quyền quyết định phân phối sản phẩm thuộc về các đơn vị sản xuất này và họ có xu hướng ưu tiên cung ứng cho đối tác đưa ra mức giá hấp dẫn nhất - nhóm đối tượng này thường là các doanh nghiệp công nghệ lớn thuộc lĩnh vực AI.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian đồng hành và đón đọc bài viết này. Đừng quên tiếp tục khám phá thêm nhiều thông tin hữu ích và các chủ đề hấp dẫn liên quan ngay phía dưới nhé!