Sức mua ôtô tại thị trường Trung Quốc sụt giảm nghiêm trọng do chi phí nhiên liệu leo dốc

Thị trường xe hơi Trung Quốc được dự báo sẽ trải qua đợt sụt giảm doanh số kỷ lục trong năm nay, mà nguyên nhân cốt lõi xuất phát từ áp lực giá xăng dầu đè nặng lên dòng xe động cơ đốt trong.

Sau quãng thời gian tăng trưởng vượt bậc, ngành công nghiệp ôtô Trung Quốc đang rơi vào một cuộc khủng hoảng diện rộng. Lượng tiêu thụ xe mới tụt dốc không phanh, đối mặt với nguy cơ biến 2026 trở thành thời điểm ảm đạm nhất đối với toàn ngành kể từ mốc 2021.

Áp lực chi phí năng lượng và bức tranh doanh số nửa đầu năm

Cập nhật từ Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cho thấy, trong tháng 6, giá cả năng lượng dành cho giao thông vận tải đã tăng mạnh 15,3% so với cùng kỳ 2025. Điều này khiến nhu cầu mua sắm các mẫu xe chạy bằng động cơ đốt trong suy giảm rõ rệt.

Dữ liệu do Hiệp hội Xe du lịch Trung Quốc (CPCA) công bố chỉ ra rằng, số lượng xe bàn giao tới tay người tiêu dùng ở nửa đầu năm đã bốc hơi 20,2%, dừng lại ở mức 8,7 triệu chiếc. Tổ chức này nhận định quy mô tiêu thụ cả năm nhiều khả năng dừng ở con số 20,4 triệu xe, tức suy giảm 14% khi đặt cạnh cột mốc 23,7 triệu chiếc của năm 2025.

Khách tham quan tại triển lãm ôtô Thường Xuân, Trung Quốc, diễn ra ngày 11-20/7. Ảnh: Chinanews

Phân tích nguyên nhân và triển vọng phân khúc xe năng lượng mới

Mặc dù vậy, bức tranh thực tế thậm chí có thể kém khả quan hơn. Trao đổi với CNBC, ông Xiao Feng thuộc Citic CLSA cho rằng mức giảm của tổng doanh số năm nay có thể lên tới 20%. Dù vậy, vị chuyên gia này đánh giá nhóm xe năng lượng mới (NEV) — bao gồm xe điện chạy pin và xe hybrid cắm điện — sẽ chịu tác động nhẹ hơn với mức giảm khoảng 5-6%.

Nếu chỉ tính riêng tháng 6, lượng xe xăng bán ra đã giảm tới 39% so với cùng kỳ 2025, chiếm khoảng 78% tổng mức sụt giảm trên toàn thị trường. Tình trạng này bắt nguồn trực tiếp từ việc giá nhiên liệu tăng cao dưới tác động của các căng thẳng tại khu vực Trung Đông.

Những thách thức song hành đối với ngành sản xuất xe điện

Cùng lúc đó, chính quyền Trung Quốc bắt đầu thu hẹp một số chính sách ưu đãi dành cho xe chạy điện. Sự leo thang giá thành của nguyên liệu lithium đã đẩy chi phí sản xuất vi mạch — thành phần then chốt trên các dòng xe điện thông minh — tăng cao đáng kể.

Dù vậy, thị trường được kỳ vọng sẽ tìm lại đà khôi phục trong năm tiếp theo. Ông Feng tin tưởng rằng sức mua của người tiêu dùng sẽ bật tăng trở lại nhờ đòn bẩy đến từ hoạt động xuất khẩu xe hơi ra quốc tế của các thương hiệu nội địa.

Làn sóng tái cơ cấu và tiêu chuẩn sinh tồn khốc liệt

Trước những biến động mạnh mẽ của thị trường, một quá trình thanh lọc và sáp nhập doanh nghiệp quy mô rộng lớn là điều hiển nhiên. Nhận định từ chuyên gia Citic CLSA cho thấy tới năm 2030, Trung Quốc sẽ chỉ còn lại khoảng 7-8 tập đoàn xe điện hàng đầu trụ vững.

Ông cũng dự đoán rằng các thương hiệu xe đến từ Mỹ sẽ khó duy trì sự hiện diện tại thị trường Trung Quốc đầy tính đào thải này. Thị phần còn lại sẽ do các nhà sản xuất nội địa như BYD, Geely, Leapmotor, cùng hai đại diện ngoại quốc là Volkswagen (Đức) và Toyota (Nhật Bản) nắm giữ.

Dẫu vậy, ngay cả khi tập đoàn Volkswagen đẩy mạnh quá trình chuyển đổi sang xe điện tại đây, báo cáo giao hàng của thương hiệu này vẫn ghi nhận mức sụt giảm 25,9% trong nửa đầu năm 2026 khi so sánh với cùng kỳ 2025.

Giới phân tích nhấn mạnh rằng, việc duy trì quy mô sản lượng lớn đóng vai trò sống còn trong cuộc chiến xe điện thời điểm hiện tại.

Theo tính toán của Feng, một hãng xe tại Trung Quốc cần bán được 500.000 chiếc mỗi năm để đạt điểm hòa vốn, 1 triệu chiếc nhằm đảm bảo lợi nhuận bền vững và 2 triệu chiếc để tối ưu hóa hiệu quả quy mô kinh tế. Những đơn vị quy mô nhỏ không đáp ứng được các ngưỡng này gần như sẽ bị gạt bỏ khỏi thị trường.

Cảm ơn quý độc giả đã theo dõi bài viết này! Xin mời tiếp tục tìm hiểu các nội dung chuyên sâu và hấp dẫn khác ngay bên dưới.