Đức Trọng hội tụ lợi thế trở thành trung tâm hành chính mới của Lâm Đồng

(Dân trí) - Các chuyên gia cho rằng, Đức Trọng sở hữu nhiều lợi thế về vị trí, kết nối hạ tầng, quỹ đất và khả năng phát triển đô thị, tạo nền tảng để trở thành trung tâm hành chính - chính trị mới của Lâm Đồng.

Vừa qua, UBND tỉnh Lâm Đồng đã ban hành quyết định phê duyệt quy hoạch chung xã Đức Trọng với quy mô 14.877,79ha (tương đương 148,7779km2), ngắn hạn đến năm 2030, dài hạn đến năm 2050. Lâm Đồng đặt mục tiêu xây dựng Đức Trọng phát triển theo mô hình đô thị thông minh, xanh, hình thành Trung tâm hành chính - Chính trị mới của tỉnh Lâm Đồng.

Theo các chuyên gia, vùng Đức Trọng có lợi thế về vị trí, hạ tầng kết nối, đất đai… giúp Lâm Đồng hình thành cấu trúc đô thị - hành chính hoàn chỉnh, đáp ứng xu hướng phát triển.

Đức Trọng ở giữa các “dòng chảy”

Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, Chuyên gia chính sách công Trường Đại học Khoa học xã hội và Nhân văn, Đại học Quốc gia TPHCM, chia sẻ, so với Phan Thiết, Gia Nghĩa, Bảo Lộc, vùng Đức Trọng nổi bật ở tiêu chí cân bằng địa lý và khả năng tiếp cận tương đối công bằng. Đây là điểm có ý nghĩa rất lớn về mặt khoa học không gian.

Trung tâm hành chính xã Đức Trọng (Ảnh: Minh Hậu).

“Một trung tâm hành chính - chính trị cho tỉnh mới phải tránh tình trạng bị lệch quá mạnh về một cực địa lý nào đó, bởi sự lệch tâm không chỉ làm tăng chi phí đi lại, mà còn làm suy yếu năng lực điều phối và dễ tạo tâm lý xa rìa ở các vùng khác”, ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa chia sẻ.

Theo chuyên gia, Đà Lạt có ưu thế biểu tượng nhưng thiên mạnh về lõi cao nguyên. Phan Thiết có ưu thế biển nhưng lệch rõ về duyên hải trong khi Gia Nghĩa lại quá xa về phía Tây. Đức Trọng nằm ở vị trí trung hòa hơn, gần với logic ở giữa các “dòng chảy” hơn là đứng ở một đầu không gian. Chính vì vậy, về mặt quản trị lãnh thổ, Đức Trọng có ưu thế tự nhiên để làm điểm hội tụ.

Nhà giáo ưu tú Khương Văn Mười, nguyên Chủ nhiệm Khoa quy hoạch, Trường Đại học Kiến trúc TPHCM, cho biết, sau sáp nhập Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông, tỉnh Lâm Đồng mới có diện tích lớn, sở hữu các vùng đô thị gồm cao nguyên và miền biển. Trong đó, Đà Lạt và Gia Nghĩa là vùng đô thị trên cao nguyên, Phan Thiết nghiêng về miền biển. Các đô thị này đều có giá trị riêng biệt, tạo sự phong phú, động lực cho tỉnh Lâm Đồng mới.

Tuy nhiên, do địa bàn trải rộng, nên việc chọn Đức Trọng làm Trung tâm hành chính - Chính trị là phù hợp vì có hạ tầng Cảng hàng không quốc tế Liên Khương, có các tuyến quốc lộ kết nối vùng xung quanh, đặc biệt một số tuyến cao tốc đang hình thành. Trong tương lai, từ Đức Trọng sẽ hình thành trục động lực kết nối với thành phố Đồng Nai, TPHCM. Điều này sẽ giúp địa phương thu hút các nhà đầu tư với các dự án quy mô lớn, thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Một góc hồ Đại Ninh ở Đức Trọng nhìn từ trên cao (Ảnh: Minh Hậu).

Trong quyết định phê duyệt nhiệm vụ quy hoạch chung xã Đức Trọng, tỉnh Lâm Đồng, xác định rõ khu vực Đức Trọng gắn với Cảng hàng không quốc tế Liên Khương, các trục giao thông huyết mạch như cao tốc Bảo Lộc - Liên Khương, quốc lộ 20, cùng định hướng phát triển công nghiệp, logistics, cảng cạn (ICD), trung tâm nghiên cứu, phát triển sản phẩm, dịch vụ và cải tiến công nghệ (R&D). Quyết định này cũng mô tả Đức Trọng là đô thị hạt nhân, cửa ngõ quốc tế của vùng Tây Nguyên và quốc gia, đồng thời là trung tâm công nghiệp và logistics cấp vùng.

Ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa phân tích: “Đức Trọng không chỉ có lợi thế giao thông theo nghĩa truyền thống, mà có lợi thế trong việc kết nối đa tầng hạ tầng đường bộ, hàng không, logistics, công nghiệp chế biến, thương mại và dịch vụ trung chuyển. Trong thời đại mà bộ máy hành chính phải gắn chặt với tốc độ luân chuyển của nền kinh tế, đây là ưu thế không thể xem nhẹ. Một trung tâm hành chính hiện đại không thể bị cô lập khỏi sân bay, khỏi các hành lang vận tải và khỏi các cực phát triển kinh tế mới. Đức Trọng đáp ứng được điều đó”.

Giảm xung đột chức năng cho Đà Lạt

Theo các chuyên gia, một trung tâm hành chính không thể chỉ phục vụ nhu cầu 5-10 năm mà phải được nhìn bằng tư duy 50-100 năm. Ở khía cạnh này, Đức Trọng có ưu thế quỹ đất rộng, địa hình tương đối thuận lợi, khả năng phát triển đô thị mới lớn hơn nhiều so với Đà Lạt.

Nút giao quốc lộ 20 - cao tốc Liên Khương - Prenn ở xã Đức Trọng (Ảnh: Minh Hậu).

Đà Lạt bị giới hạn mạnh bởi địa hình, sinh thái, cảnh quan, di sản và áp lực đô thị hóa. Phan Thiết bị hạn chế một phần bởi cấu trúc đô thị ven biển và trục không gian phát triển không thực sự thuận cho việc mở rộng trung tâm hành chính quy mô lớn. Trong khi đó, Đức Trọng có khả năng hình thành các không gian đô thị - hành chính mới, các khu nhà ở công vụ, khu dân cư cho chuyên gia và công chức, các trục giao thông nội thị, các khu logistics, các trung tâm dịch vụ và cả các quỹ đất dự trữ cho mở rộng tương lai.

Tiến sĩ Võ Kim Cương, nguyên Phó Kiến trúc sư trưởng TPHCM, cho biết, trung tâm hành chính là động lực để phát triển kinh tế, xã hội và nhiều lĩnh vực khác. Đây được xem là “nam châm” vì trung tâm đặt ở đâu sẽ hút sự tập trung dân cư, nguồn lực, phát triển đô thị, phát triển các dịch vụ liên quan.

“Lâm Đồng chuyển trung tâm hành chính từ Đà Lạt về Đức Trọng, chắc chắn Đức Trọng sẽ là sức hút để phát triển đô thị mới. Việc chuyển trung tâm hành chính về Đức Trọng, gần vùng lõi đô thị Đà Lạt cũng là cơ hội để Đà Lạt tránh tình trạng bê tông hóa, ô nhiễm, kẹt xe để hướng đến đô thị trong rừng, phát triển giá trị cảnh quan, di sản, phát triển đô thị du lịch nghỉ dưỡng…”, ông Võ Kim Cương chia sẻ.

Một góc Đức Trọng nhìn từ trên cao (Ảnh: Minh Hậu).

Theo ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa, việc chọn Đức Trọng là trung tâm hành chính sẽ đồng thời giảm xung đột chức năng ở Đà Lạt, giữ nguyên vai trò chiến lược riêng của Phan Thiết.

“Đà Lạt sẽ không còn phải ôm quá nhiều vai cùng lúc. Điều đó cho phép đô thị này tập trung mạnh hơn vào những lợi thế không thể thay thế: di sản, khí hậu, giáo dục, sáng tạo, du lịch chất lượng cao, văn hóa và bản sắc. Phan Thiết cũng không bị kéo vào vai trò hành chính không cần thiết, mà có thể phát triển mạnh hơn như một cực biển, cực du lịch, cực năng lượng và cửa ngõ hướng ngoại của toàn tỉnh”, ông Huỳnh Hồ Đại Nghĩa nói.

Từ giữa năm 2025, tỉnh Lâm Đồng mới được hình thành trên cơ sở hợp nhất 3 tỉnh Lâm Đồng, Bình Thuận, Đắk Nông. Tỉnh Lâm Đồng mới có diện tích lớn nhất cả nước với 24.233km2, dân số gần 3,9 triệu người. Hiện nay, Trung tâm hành chính - Chính trị tỉnh này được đặt tại vùng đô thị trung tâm Đà Lạt.