Từ ngày 1/7, Malaysia chính thức áp dụng các quy định mới kiểm soát xe điện nhập khẩu nguyên chiếc, tạo ra làn sóng lo ngại trong giới sản xuất ôtô điện Trung Quốc — vốn đang chiếm ưu thế lớn tại thị trường này.
Quy định mới siết chặt tiêu chuẩn xe điện nhập khẩu
Bộ Đầu tư, Thương mại và Công nghiệp Malaysia (MITI) đã ban hành hai điều kiện bắt buộc áp dụng cho xe điện nhập khẩu nguyên chiếc. Thứ nhất, giá CIF — tức giá hải quan bao gồm tiền xe, bảo hiểm và cước vận chuyển — không được thấp hơn 200.000 ringgit (tương đương khoảng 49.160 USD). Thứ hai, công suất động cơ điện phải đạt tối thiểu 180 kW, tức 241 mã lực.
Sau khi tính thêm các khoản thuế, chi phí vận hành và lợi nhuận của đại lý phân phối, mức giá thực tế người tiêu dùng phải trả sẽ cao hơn đáng kể so với ngưỡng 200.000 ringgit. Quy định này giáng đòn thẳng vào chiến lược kinh doanh dựa vào mức giá phải chăng của các thương hiệu Trung Quốc, điển hình là BYD.
Hàng loạt thương hiệu Trung Quốc mất suất nhập khẩu
Theo số liệu từ Cục Giao thông đường bộ Malaysia (JPJ), các thương hiệu Trung Quốc hiện chiếm tới 60% thị phần xe năng lượng mới tại quốc gia này trong năm 2025. Tuy nhiên, khung quy định vừa được thiết lập đã khiến nhiều dòng xe bán chạy đột ngột rơi ra ngoài danh sách được phép nhập khẩu.
Trường hợp điển hình nhất là BYD — toàn bộ 7 mẫu xe đang phân phối tại Malaysia đều có giá khởi điểm thấp hơn 200.000 ringgit. Riêng các mẫu như Dolphin hay phiên bản tiêu chuẩn của Atto 3 còn không đạt ngưỡng công suất 180 kW. Nhiều dòng xe phổ biến khác như Zeekr 7X hay Chery Omoda E5 cũng lâm vào tình trạng tương tự khi không đáp ứng được các tiêu chí mới.
Người tiêu dùng hoang mang, kế hoạch mua xe bị đảo lộn
Tác động của chính sách mới không chỉ dừng lại ở phía doanh nghiệp. Amy Lau, bác sĩ thực tập 28 tuổi, cho biết kế hoạch mua chung với anh trai một chiếc xe điện nhập khẩu có giá khoảng 100.000 RM đã bị phá vỡ hoàn toàn. "Tôi và anh trai đã tiết kiệm nhiều năm nay để mua chung một chiếc xe nhưng giờ đây chúng tôi có thể sẽ không đủ tiền nữa", cô chia sẻ.
Lau vốn ưa thích thiết kế của xe điện GWM và BYD, nhưng hiện tại cô có thể phải chuyển hướng sang các mẫu xe điện sản xuất trong nước với mức giá phù hợp hơn túi tiền nếu vẫn muốn sở hữu xe điện.
Nur Aisyah Rahman, 34 tuổi, chuyên viên marketing, cũng bày tỏ sự thận trọng trước tình trạng giá cả bất ổn. Cô cho biết ngay cả nhân viên kinh doanh cũng chưa nắm rõ chính sách chuyển đổi. "Ngay cả nhân viên bán hàng mà tôi đã liên hệ cũng không thể cho tôi câu trả lời rõ ràng về việc đơn đặt hàng dự kiến của tôi thuộc hàng tồn kho trước tháng 7 hay thuộc giá nhập khẩu mới", Rahman nói, thêm rằng nếu chênh lệch chỉ vài nghìn ringgit thì có thể chấp nhận được, nhưng nếu nó làm thay đổi toàn bộ cấu trúc khoản vay thì cô sẽ phải suy nghĩ lại mọi thứ.
Bernard Lim, kỹ sư 42 tuổi đến từ Klang, đang tích cực tiếp cận các đại lý để xác định xe hiện có là hàng tồn kho cũ hay đã thuộc khung giá nhập khẩu mới. "Xe điện không chỉ liên quan đến giá xe mà còn cả việc sạc điện, bảo hiểm và giá trị bán lại. Nếu giá nhập khẩu thay đổi, giờ tôi lo lắng mọi thứ khác sẽ bị ảnh hưởng như thế nào", ông bày tỏ.
Sản xuất nội địa — con đường không dễ đi
Để vượt qua rào cản nhập khẩu, một số hãng xe Trung Quốc tính đến việc xây dựng nhà máy lắp ráp ngay tại Malaysia. Song chính phủ nước này cũng đã thiết lập những điều kiện khắt khe đối với các dự án sản xuất được cấp phép sau ngày 1/9/2025.
Cụ thể, giá xe tối thiểu phải từ 100.000 ringgit (24.580 USD); ít nhất 80% sản lượng phải dành cho xuất khẩu, giới hạn tiêu thụ nội địa ở mức 20%; đồng thời bắt buộc thực hiện các công đoạn kỹ thuật cao ngay tại Malaysia, bao gồm hàn vỏ xe, sơn và lắp ráp thành phẩm.
Dưới sức ép này, dự án nhà máy lắp ráp dạng CKD rộng 600.000 m² của BYD tại Tanjung Malim (bang Perak) đang trong tình trạng đình trệ. Giới phân tích đánh giá yêu cầu xuất khẩu 80% sản lượng là "bất khả thi" đối với BYD — hãng vốn đã có sẵn các cơ sở sản xuất lớn tại Thái Lan, Indonesia và Trung Quốc.
Một số hãng tìm được lối thoát nhờ hợp tác bản địa
Trái với thế bí của các dự án đầu tư mới, một số doanh nghiệp Trung Quốc đang tận dụng quan hệ đối tác sẵn có để tiếp tục hiện diện tại thị trường Malaysia. Tháng 6, Leapmotor khởi động dây chuyền lắp ráp mẫu C10 tại nhà máy ở Gurun (bang Kedah), dựa trên cơ sở hạ tầng của tập đoàn Stellantis. Xpeng cũng công bố hợp tác với nhà sản xuất nội địa EPMB nhằm lắp ráp mẫu xe tay lái nghịch G6.
Do tận dụng các dây chuyền đã có từ trước thay vì lập dự án hoàn toàn mới, những liên doanh này không bị ràng buộc bởi hạn ngạch xuất khẩu 80% — một lợi thế cạnh tranh đáng kể trong bối cảnh hiện tại.
Định hướng lâu dài của Malaysia
Chính phủ Malaysia khẳng định các chính sách này nhắm tới mục tiêu thu hút vốn đầu tư có chất lượng, đẩy mạnh chuyển giao công nghệ và kiến tạo chuỗi cung ứng nội địa bền vững. Mô hình tham chiếu là những gì hai thương hiệu ôtô quốc gia Proton và Perodua đã xây dựng và gặt hái thành quả trong nhiều thập kỷ qua.
Cảm ơn bạn đã dành thời gian theo dõi bài viết. Nếu bạn quan tâm đến những diễn biến mới nhất trong ngành xe điện và chính sách công nghiệp ôtô khu vực, đừng bỏ qua các bài viết liên quan được gợi ý ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)