Chi phí sinh hoạt đồng loạt leo thang

Chị Hồng, cư dân tại phường Gia Định, TP.HCM, cho biết mỗi sáng chị thường kết hợp mua bữa ăn và một ly cà phê mang đi gần nơi làm việc. Nếu trước đây, một suất bún và cà phê chỉ dao động từ 60.000-75.000 đồng, thì nay khoản chi này đã tăng lên gần 100.000 đồng.

“Dù mỗi món chỉ điều chỉnh tăng 5.000-10.000 đồng, nhưng khi cộng dồn lại, tổng chi phí hàng ngày lại đội lên đáng kể,” chị Hồng chia sẻ.

Thực tế cho thấy, giá các món ăn sáng thông dụng tại nhiều tuyến đường ở TP.HCM đã ghi nhận mức tăng so với năm trước. Chẳng hạn, tại một quán bún bò trên đường Phan Văn Trị, phường Gò Vấp, giá mỗi tô loại thường đã nhích từ 40.000 đồng lên 50.000 đồng. Tương tự, một quán cơm tấm ở phường Xuân Hòa hiện đang bán với giá 45.000-55.000 đồng mỗi phần, cao hơn khoảng 10.000 đồng so với thời điểm trước.

Một tô bún bò trên đường Lê Văn Thọ, phường Thông Tây Hội đã được điều chỉnh tăng thêm 5.000 đồng kể từ tháng 4 vừa qua. Ảnh: Thi Hà

Chi phí ăn uống và đồ uống hàng ngày tăng vọt

Không chỉ các bữa ăn, nhiều loại đồ uống cũng đã thiết lập mặt bằng giá mới. Tại một quán cà phê trên đường Nguyễn Thị Minh Khai, phường Tân Định, giá cà phê sữa đã tăng thêm 5.000 đồng, đạt mức 45.000 đồng mỗi ly. Trong khi đó, các loại nước ép phổ biến hiện có giá từ 55.000-60.000 đồng. Một số thương hiệu lớn như Phe La, The Coffee House và Phúc Tea cũng đã áp dụng mức tăng giá từ 5-10% cho một số sản phẩm của họ.

Theo chia sẻ từ chủ các quán ăn, nguyên nhân chính của việc tăng giá là do chi phí đầu vào như thịt heo, rau củ, gia vị cùng các khoản phí điện, nước và nhân công đều đồng loạt tăng trong những năm gần đây, khiến việc duy trì giá bán cũ trở nên ngày càng khó khăn.

Áp lực tăng giá lan rộng các dịch vụ thiết yếu

Nhiều dịch vụ khác cũng không nằm ngoài xu hướng tăng giá. Dịch vụ cắt tóc nam hiện có mức giá phổ biến từ 50.000-120.000 đồng mỗi lần, cao hơn khoảng 5.000-10.000 đồng so với năm ngoái. Các dịch vụ như giặt sấy, giao đồ ăn hay gửi xe tại nhiều khu vực cũng ghi nhận mức tăng từ 5-20% trong 5 tháng đầu năm. Cụ thể, nếu năm ngoái gói giặt sấy dưới 7 kg có giá khoảng 70.000 đồng, thì nay nhiều nơi đã tăng lên 90.000-99.000 đồng. Đối với dịch vụ giặt nhanh, sấy khô trong 6 giờ, mức giá cũng tăng từ khoảng 150.000 đồng lên 200.000 đồng mỗi lần.

Trong báo cáo chiến lược vĩ mô công bố vào tháng 5, Công ty Chứng khoán MB (MBS) đã chỉ ra rằng mặt bằng giá trong nước tiếp tục chịu áp lực, trong đó có sức ép từ chi phí logistics. Thực tế, chi phí đi lại và giao nhận – những khoản phát sinh gần như mỗi ngày tại đô thị – cũng đã tăng. Từ cuối tháng 4, các nền tảng gọi xe như Grab, be đã đồng loạt điều chỉnh phí và giá cước một số dịch vụ. Nhiều doanh nghiệp chuyển phát cũng đã áp dụng thêm phụ phí nhiên liệu.

Chi phí giải trí và sinh hoạt cũng không ngừng leo thang

Các chi phí cho hoạt động vui chơi, giải trí cũng cao hơn trước đây. Tại một khu vui chơi ở phường Thông Tây Hội, chị Loan, chủ cơ sở, cho biết đã điều chỉnh giá nhiều trò chơi lên 20-30% so với năm ngoái, do chi phí mặt bằng, bảo trì, sửa chữa và thay mới thiết bị đều gia tăng. Ngoài ra, nhiều phòng gym, lớp học kỹ năng và dịch vụ làm đẹp tại TP.HCM cũng đã thay đổi giá để bù đắp chi phí mặt bằng, nhân sự và vận hành.

Khu thực phẩm tại một siêu thị ở TP.HCM. Ảnh: Thi Hà

Nguyên nhân sâu xa và dữ liệu thống kê

Theo nhận định của giới chuyên gia, mặt bằng giá dịch vụ tăng là hệ quả của áp lực chi phí đầu vào tích tụ trong thời gian dài, đặc biệt là trong vài tháng gần đây. TS. Đinh Thế Hiển giải thích, giá nhiên liệu, nguyên liệu thô, logistics, mặt bằng kinh doanh, nhân công cùng các yêu cầu tuân thủ về thuế, hóa đơn điện tử và tiêu chuẩn kinh doanh đều tăng, buộc các doanh nghiệp phải điều chỉnh giá bán. Ông cho rằng đây là xu hướng khó tránh khỏi trong bối cảnh một nền kinh tế ngày càng minh bạch và được chuẩn hóa hơn.

Xu hướng này phần nào được phản ánh qua số liệu từ cơ quan thống kê. Bình quân 5 tháng đầu năm, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) đã tăng 4,31% so với cùng kỳ năm ngoái. Trong đó, nhóm hàng ăn và dịch vụ ăn uống tăng 4,77%; nhóm nhà ở, điện nước, chất đốt và vật liệu xây dựng tăng 6,64%; và nhóm giao thông tăng 5,22%.

Tuy nhiên, TS. Đinh Thế Hiển phân tích, người dân thường không cảm nhận giá cả theo “rổ CPI” mà thông qua những khoản chi tiêu phát sinh hàng ngày như ăn sáng, cà phê, gọi xe hay giao hàng. Nhiều cơ sở kinh doanh thường điều chỉnh giá theo các mức làm tròn như 5.000-10.000 đồng mỗi sản phẩm hoặc dịch vụ, khiến mức tăng cảm nhận của người tiêu dùng lớn hơn so với con số lạm phát chung.

Những nỗ lực giữ giá và thách thức phía trước

Mặc dù vậy, không phải tất cả các cơ sở kinh doanh đều đã tăng giá. Bà Trang, chủ quán bún riêu trên đường Lê Đức Thọ, phường An Hội Đông, chia sẻ rằng quán của bà đã giữ nguyên mức giá 25.000 đồng cho tô thường và 30.000-45.000 đồng cho các tô đầy đủ hơn suốt ba năm qua. Bà cho biết, giá cua đồng, thịt heo và nhiều nguyên liệu khác đã tăng 50-100% so với ba năm trước. Tuy nhiên, quán vẫn có thể giữ giá nhờ sử dụng mặt bằng của gia đình và chủ yếu phục vụ khách hàng trong khu dân cư.

“Đa số khách hàng của tôi là người lao động quanh đây. Nếu tăng giá quá nhiều sẽ khó giữ chân khách, nên tôi chấp nhận lợi nhuận ít hơn trước,” bà Trang giải thích.

Tuy nhiên, trong bối cảnh nhiều loại chi phí đầu vào đồng loạt đi lên, việc các doanh nghiệp giữ giá sẽ càng trở nên khó khăn hơn. Đối với người tiêu dùng, mỗi khoản chi tiêu hàng ngày dù chỉ tăng vài nghìn đồng cũng có thể tạo ra sự thay đổi đáng kể trong ngân sách của các hộ gia đình sau một tháng.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục khám phá các thông tin liên quan khác để cập nhật những diễn biến mới nhất về thị trường và đời sống kinh tế.