Người phụ nữ kiến trúc sư vận hành 'tổ hợp drone' quy mô lớn của Ukraine

Ở độ tuổi 34, cựu kiến trúc sư Iryna Terekh đang đứng đầu Fire Point — đơn vị sản xuất hàng nghìn máy bay không người lái mỗi tháng, cung cấp cho các chiến dịch tấn công tầm xa của lực lượng Ukraine.

Xuất hiện với kiểu tóc buộc đuôi ngựa, diện áo sơ mi trắng, áo khoác màu be kết hợp quần jean dáng rộng, cô tạo nên điểm nhấn khác biệt trong mảng công nghiệp vốn được mặc định dành cho nam giới khoác trang phục vest.

Tạm rời không gian trưng bày thuộc Triển lãm Hàng không Quốc tế Farnborough tổ chức tuần qua tại Anh, nữ lãnh đạo đã dành thời gian trao đổi với hãng tin AFP ở khu vực Mayfair, trung tâm London, chia sẻ định hướng tương lai của tổ hợp Fire Point.

Iryna Terekh, giám đốc điều hành (CEO) công ty sản xuất drone và tên lửa Fire Point của Ukraine, tại London hôm 22/7. Ảnh: AFP

Cách đây một tháng, nhà sản xuất này từng gây chú ý ở sự kiện quốc phòng Eurosatory tại Pháp nhờ việc phát liên tục video ghi lại cảnh drone Ukraine đánh phá làm bùng phát hỏa hoạn lớn tại cơ sở lọc dầu gần thủ đô Moskva của Nga.

Nữ giám đốc nhấn mạnh rằng chặng đường sắp tới đòi hỏi phải bứt phá mạnh mẽ hơn nữa, đồng thời bày tỏ mong muốn đợt hiện diện công khai tiếp theo của doanh nghiệp sẽ tạo ra ảnh hưởng vô cùng lớn.

Đối mặt thách thức và xuất thân dự án

Suốt thời gian qua, Terekh phải liên tục bác bỏ nhiều hoài nghi về tham nhũng cũng như cáo buộc được nhà nước ưu ái giao các hợp đồng béo bở xuất phát từ tốc độ tăng trưởng phi mã của doanh nghiệp.

Cô giải thích rằng trong giai đoạn 2022 đến 2024, chính quyền Ukraine đã ráo riết tìm kiếm những cơ sở có năng lực chế tạo khí tài, đồng thời khẳng định doanh nghiệp sẵn sàng hợp tác kiểm toán và luôn đặt tính minh bạch lên hàng đầu.

Tên lửa Flamingo của Fire Point tại triển lãm ở Pháp hồi tháng trước. Ảnh: AFP

Ý tưởng khởi nguồn từ mảnh khăn giấy

Terekh sinh ra và lớn lên ở Kharkov, thuộc khu vực phía đông Ukraine. Từ ngôi nhà thời thơ ấu tại Saltivkam — điểm nóng hứng chịu nhiều đợt pháo kích nặng nề từ phía Moskva, người dân có thể quan sát trực tiếp thành phố Belgorod của Nga.

Cô chuyển đến sống ở Kiev từ lâu và đã làm mẹ, song giữ kín các chi tiết đời tư vì mục đích an toàn. Dù tốt nghiệp ngành kiến trúc, cô chưa từng làm việc đúng chuyên môn mà chuyển sang quản lý một số công ty thuộc lĩnh vực xây dựng.

Hình ảnh được cho là đám cháy bốc lên từ nhà máy lọc dầu Omsk, Nga, ngày 6/7 sau đòn tập kích bằng drone của Ukraine. Video: X/Tendar

Thời điểm Nga bắt đầu chiến dịch quân sự tại Ukraine vào năm 2022, người bạn lâu năm Denys Shtilerman — đồng sáng lập Fire Point — đã mời cô gia nhập để cùng xây dựng thương hiệu này.

Theo chia sẻ từ Terekh, bản phác thảo đầu tiên cho chiếc drone tầm xa FP-1 được vẽ ngẫu hứng trên mảnh khăn giấy ở nhà hàng quen thuộc vào cuối năm 2022.

Mẫu thử nghiệm đầu tiên được hoàn thiện trong garage vào đầu năm 2023, trước khi họ nhanh chóng sản xuất thêm 7 chiếc chỉ trong ba tuần sau đó. Cô nhớ lại giai đoạn ấy cả nhóm chỉ ngủ ba giờ mỗi ngày và chia ca làm việc liên tục.

Bất chấp những lời mỉa mai cho rằng đây chỉ là mô hình tự phát thiếu chuyên nghiệp, Terekh khẳng định cô vô cùng tự hào về khởi đầu ấy. Cô nhận định quân đội Ukraine hiện phụ thuộc lớn vào lực lượng tình nguyện, do đó thiết bị của Fire Point bắt buộc phải đơn giản, dễ vận hành và thuận tiện cho việc sản xuất hàng loạt.

Nữ CEO nói thêm rằng nếu bạn thấy mình là người giỏi nhất trong một căn phòng, hãy rời đi để tìm kiếm môi trường mới — nơi giúp bạn nhận ra bản thân chỉ giống như một học việc.

Quy mô sản xuất và tầm nhìn chiến lược

Giới quan sát quân sự cùng giới công nghiệp quốc phòng phương Tây nhận định Fire Point đóng vai trò là một trong những trụ cột chính cho các cuộc tập kích tầm xa mà Ukraine thực hiện trên lãnh thổ Nga.

Lính Ukraine triển khai drone FPV trong buổi huấn luyện tại tỉnh Zaporizhzhia tháng 11/2024. Ảnh: Lữ đoàn Cơ giới số 65 Ukraine

Đẩy mạnh năng lực chế tạo

Dù không tiết lộ chi tiết báo cáo tài chính, Terekh xác nhận công suất nhà máy hiện vượt mốc hàng nghìn chiếc drone mỗi tháng. Các con số từng ghi nhận trước đó như 3.000 drone cùng 30 tên lửa Flamingo hàng tháng nay đã tăng trưởng vượt bậc.

Cô cũng thừa nhận các hoài nghi bủa vây đã gây ra ảnh hưởng nhất định, khiến một số dự án hợp tác quốc tế bị đình trệ nhiều tháng do phải trải qua thêm các khâu thẩm định khắt khe.

Nữ lãnh đạo cho biết những thủ tục kiểm duyệt này tới nay vẫn chưa hoàn tất.

Mục tiêu lớn nhất của cô lúc này là tham gia thiết lập liên minh phòng thủ tên lửa đạn đạo quy mô chưa từng có trên toàn cầu, trong đó tổ hợp Fire Point kỳ vọng nắm giữ vai trò nòng nốt.

Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Mời bạn tiếp tục tìm hiểu thêm những thông tin thời sự quân sự và công nghệ mới nhất qua các bài viết gợi ý ngay bên dưới!