Anh Tú, sinh sống tại Hà Nội, thường tự mô tả bản thân là một người cuồng các ứng dụng video ngắn, dành phần lớn thời gian trong ngày để dán mắt vào màn hình điện thoại, chỉ trừ những lúc đi ngủ. Mới đây, anh phát hiện một "khối u" mỡ dày nổi lên ở vùng gáy, hai vai anh có xu hướng cuộn tròn về phía trước, ngực thì gù xuống và cảm giác nặng trĩu luôn thường trực ở khu vực cổ, vai, gáy.
“Khi đi trên đường, tôi tình cờ nhìn vào gương kính vỉa hè và chợt giật mình nhận ra dáng người mình trông giống hệt một chú rùa đang vươn cổ”, anh Tú kể lại. Ban đầu, chàng trai chỉ nghĩ rằng đó là do cơ thể mỏi mệt nên tư thế đứng không đẹp, nhưng giờ đây, ngay cả việc quay đầu sang hai bên cũng trở nên khó khăn. Anh Tú bày tỏ sự tự ti sâu sắc, luôn lo lắng và không còn muốn xuất hiện trước đám đông với dáng vẻ như vậy.
Trong một trường hợp nghiêm trọng hơn anh Tú, chị Hồng Linh đã phải tìm đến bệnh viện khi tay phải hoàn toàn không còn khả năng cầm chuột máy tính để làm việc. Cơn đau bắt đầu từ vùng cổ, lan xuống vai, sau đó biến thành cảm giác tê bì như có "kiến bò" ở các đầu ngón tay. Khả năng cầm nắm đồ vật của cô giảm sút nghiêm trọng, nguyên nhân là do cô đã dành quá nhiều giờ để cúi cổ xem điện thoại. Kết quả chụp X-quang cho thấy chị đã mắc phải "hội chứng cổ rùa".
Hội chứng cổ rùa: Mối nguy từ thói quen công nghệ
Theo Bác sĩ Bùi Đức Ngọt từ Khoa Ngoại tổng hợp, Bệnh viện Bưu điện, cả hai bệnh nhân trên đều là những ví dụ điển hình của hội chứng "cổ rùa" (Text Neck), phát sinh do việc lạm dụng quá mức các thiết bị công nghệ. Tình trạng này đặc trưng bởi sự biến dạng của cột sống cổ, khiến phần cổ trên luôn bị uốn cong và vươn ra phía trước, từ đó gây ra hàng loạt thay đổi tiêu cực về tư thế và cơ sinh học của cơ thể.
Ảnh minh họa Gemini
Khi một người trưởng thành đứng thẳng tự nhiên, trọng lượng đầu thường nằm trong khoảng 4-5 kg. Cột sống cổ ban đầu không được thiết kế để phải chịu đựng lực tác động ở tư thế cúi gập trong khoảng thời gian dài. Khi đầu cúi về phía trước, tải trọng tác động lên cột sống cổ sẽ tăng lên đáng kể, tỷ lệ thuận với góc nghiêng của đầu.
Ở góc cúi sâu nhất, khoảng 60 độ, áp lực mà cột sống cổ phải chịu đựng có thể tương đương với việc gánh một vật nặng lên tới 27 kg. Con số này gần gấp 6 lần trọng lượng thực tế của đầu, hay có thể hình dung như đang cõng một đứa trẻ 8 tuổi trên cổ. Nếu tư thế này được duy trì liên tục trong nhiều tháng hoặc nhiều năm, cơ thể chắc chắn sẽ phải đối mặt với các rối loạn nghiêm trọng về tư thế và các tổn thương cơ xương khớp.
Thực trạng đáng báo động trên thế giới và tại Việt Nam
Hội chứng "cổ rùa" hiện đang trở thành một thách thức sức khỏe toàn cầu trong kỷ nguyên số. Các nghiên cứu được công bố trên Thư viện Y khoa Quốc gia Mỹ đã chỉ ra rằng, tỷ lệ thanh niên mắc phải hội chứng này tại nhiều quốc gia châu Á như Ấn Độ, Malaysia hay Ả Rập Xê Út đang ở mức báo động, dao động từ 41% đến hơn 68%. Đặc biệt, đối với nhóm sinh viên các ngành công nghệ và y khoa, những người có thời gian tiếp xúc với màn hình nhiều nhất, con số này thậm chí còn lên tới gần 60%.
Tại Việt Nam, một cuộc khảo sát do nhóm nghiên cứu từ Đại học Quốc tế Hồng Bàng thực hiện trên 425 sinh viên ở TP HCM đã tiết lộ rằng tỷ lệ sinh viên mắc hội chứng cổ rùa lên đến 46,6%. Các nguyên nhân hàng đầu được xác định bao gồm thói quen đi đứng sai tư thế như gù lưng, thõng vai, thời gian sử dụng điện thoại quá mức và góc gập cổ trung bình khi dùng thiết bị quá thấp.
Ảnh minh họa: johnmichelsmd
Hệ lụy khôn lường của hội chứng cổ rùa
Bác sĩ Ngọt cảnh báo rằng hội chứng "cổ rùa" không chỉ đơn thuần gây mất thẩm mỹ bên ngoài, mà còn là một tác nhân âm thầm gây hư hại nghiêm trọng đến hệ xương khớp thông qua một chuỗi các hệ lụy kéo dài. Khi các nhóm cơ ở vùng cổ và vai phải liên tục căng mình để nâng đỡ trọng lượng của đầu, các bó cơ này sẽ trở nên căng cứng, dẫn đến cảm giác đau mỏi, nặng trĩu ở vùng gáy và làm giảm đáng kể khả năng xoay đầu.
Áp lực liên tục đè nén lên đĩa đệm và các khớp liên mấu sẽ thúc đẩy nhanh chóng quá trình lão hóa tự nhiên của cột sống. Điều này khiến người bệnh phải chịu đựng những cơn đau cổ tái diễn, dù tuổi đời của họ vẫn còn rất trẻ.
Mối nguy hiểm lớn hơn là việc duy trì tư thế rướn cổ quá lâu có thể gây chèn ép các rễ thần kinh, dẫn đến những cơn đau lan tỏa xuống cánh tay, cảm giác tê bì và làm suy giảm nghiêm trọng chức năng cầm nắm, điển hình như trường hợp của chị Hồng Linh. Đồng thời, thói quen liên tục cầm giữ điện thoại cũng gia tăng áp lực lên các gân và khớp nhỏ, dễ dàng gây ra đau cổ tay, viêm gân ngón tay cái hoặc hội chứng ống cổ tay.
Thêm vào đó, việc lạm dụng công nghệ thường đi kèm với một lối sống ít vận động, thiếu hoạt động thể chất và thói quen ăn uống không lành mạnh. Những yếu tố này góp phần gây tăng cân mất kiểm soát, vô tình đặt thêm gánh nặng lên toàn bộ hệ xương khớp vốn đã đang suy yếu.
Giải pháp phòng ngừa và bảo vệ cột sống
Để giữ gìn sức khỏe cho cột sống, các chuyên gia y tế khuyến nghị người dùng cần chủ động điều chỉnh các thói quen sinh hoạt hàng ngày. Hãy nâng điện thoại lên ngang tầm mắt và tránh cúi đầu quá sâu khi duyệt web hay đọc tin tức. Một nguyên tắc cốt lõi là tuyệt đối không duy trì một tư thế cố định quá lâu; sau mỗi 20–30 phút sử dụng thiết bị, bạn nên đứng dậy, đi lại nhẹ nhàng, xoay cổ và vận động vai, lưng để giải tỏa áp lực.
Người sử dụng cũng nên từ bỏ thói quen nằm nghiêng hoặc nằm ngửa để bấm điện thoại, bởi vì những tư thế này vô tình làm tăng thêm một tải trọng cực lớn lên vùng cổ, vai và cổ tay.
Cuối cùng, việc tăng cường vận động thể lực để duy trì cân nặng hợp lý, cùng với việc bổ sung chế độ ăn giàu protein, canxi và vitamin D, sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc nuôi dưỡng hệ xương, cơ và dây chằng, giúp chúng luôn khỏe mạnh và dẻo dai.
Cảm ơn quý độc giả đã dành thời gian theo dõi bài viết này. Chúng tôi hy vọng những thông tin trên sẽ hữu ích cho bạn trong việc bảo vệ sức khỏe cột sống. Mời bạn tiếp tục khám phá các bài viết liên quan khác ngay bên dưới.
Ý kiến bạn đọc (0)